... ถึงตอนนี้ เราเริ่มรู้แล้วว่าการมาเมืองฮีโร่แดงอย่างอูลานบาตอร์ เพื่อดูชีวิตติดลบของคนที่นี่นั้นอเมซิ่ง แค่ไหน เพราะนอกจากจะจมูกดำตลอด 2 วันที่อยู่ที่นี้แล้ว เรายังเริ่มมั่นใจว่า "เห้ย!! ถ้าอย่างอูลานบาตอร์ -30 ยังผ่านมาได้ เติมอีกสัก -20 ไปก็ปักหมุดที่ยาคุสต์ได้ล่ะว้า" แต่สำหรับครึ่งแรกของแผนการเดินทางที่พวกเราวางไว้ คงไม่มีอะไรน่าตื่นเต้นเท่ากับการนั่งม้าเหล็ก Trans Siberia (สายย่อย) ที่เรากำลังจะมุ่งหน้าไปเมืองเอียร์คุตส์ Checkpoint จุดที่ 3 ณ แดนหมีขาว ประเทศรัสเซียแล้ว!!
... ว่ากันว่า ถ้าใครเป็นคนหลงรักในรถไฟ ชีวิตนี้คงไม่มีอะไรที่โรแมนติกเท่าการนั่งดูพระอาทิตย์ขึ้นๆลงๆ บนรถไฟสาย Trans Siberia เริ่มแต่ต้นสายจนถึงปลายทาง ถ้ามากันเป็นคู่รัก หมอเก่งฟันธงว่าต้องกลับไปพร้อมกับลูกน้อย ถ้ายังกิ๊กๆกั๊กๆลักลั่นกันอยู่ ดูท่าว่าต้องได้กลับไปเป็นแฟน แต่ถ้ามากันแมนๆแบบพวกเรา รับรองว่า การแย่งมาม่าเพื่อน และกินโว้ดก้า!!(สำเนียงรัสเซีย)ในตู้นอนทุกคืน คือความโรแมนติกที่สุดในสไตล์ชาวเรา
... Trans Siberia คือเส้นทางรถไฟที่ยาวที่สุดในโลก มีระยะทางรวมกว่า 8,800 ก.ม. ...ถ้านึกภาพไม่ออก ก็แปลง่ายๆว่า รถไฟเส้นนี้มีความยาวเป็น 1 ใน 3 ของระยะทางเส้นรอบวงโลก(จากเอเชีย-ยุโรป) โดยเริ่มสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ.2434 ในสมัยของพระเจ้าซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 3 เพื่อเชื่อมต่อระหว่างรัสเซียตะวันออกและตะวันตก ใช้งบประมาณกว่า 1,400 ล้านรูเบิล (เมื่อประมาณ 130 ปีที่แล้ว) เรียกได้ว่าอภิมหาโปรเจคชุบแป้งทอดนี้ ต้องทำให้โลกทั้งใบ ยอมรับในความเหนือชั้นของรัสเซียโดยปริยาย
...แม้ว่ารถไฟสายนี้จะขึ้นชื่อสักแค่ไหน ก็ไม่ได้หมายความว่าม้าเหล็กขบวนนี้จะสร้างมาเพื่ออวดชาวโลกสถานเดียว เพราะแท้จริงแล้ว จากอดีตถึงปัจจุบันรถไฟขบวนนี้สร้างมาเพื่อการขนส่งข้าวของและผู้คนจากฟากสู่ฟากเท่านั้น ความโรแมนติก 2 ข้างรางที่สุดเซอร์ไพร์ส และสภาพแวดล้อมที่ต่างออกไปนั้นคือสิ่งที่ธรรมชาติสร้างให้ แต่บรรยากาศในตู้ขบวนคือสิ่งที่ไม่ควรมี!!
...การทำหน้านิ่งและคำพูดติดปากว่า Get out Get out!! คือคำพูดที่เจ้าหน้าที่บนรถไฟรวมถึง Immigration ขบวนพูดกับพวกเราจนติดปาก เหมือนกับว่าเราขอขึ้นรถไฟฟรี?
โชว์ตั๋วช้า "Get out!!"
เข้าห้องช้า "Get out!!"
ใช้ห้องน้ำเลอะ "Get out!!"
กินโว้ดก้าในห้องหรอ "Get out!!" ...และอีกแสนแปด Get out!! จนเราเริ่มรู้สึกว่าว่า เห้ย ป้า!! เราจ่ายเงินหมื่น(ต่อคน) เพื่อมาเข้าโรงเรียนประจำเหรอ นี่ยังไม่รวมถึงการทำหน้าจริงจังตอน(บังคับ)ขายของฝาก และคนทำอาชีพบริการ ควรทำอย่างนี้กับเอเลี่ยนอย่างพวกเราไหมอ่ะ?
เราเก็บความสงสัยกว่า 2 วัน เพื่อถามคนแดนหมีขาวในเอียคุตส์ให้รู้ความจริง...
... คนรัสเซียบอกเราว่า การพูดจาไม่ดีกับพวกเราน่าเกิดจากประสบการณ์ที่เจ้าหน้าที่มักเจอกับนักท่องเที่ยวที่นั่งรถไฟสายนี้เพื่อทิ้งดิ่ง ซึ่งไม่ใช่เป้าหมายหลักของพระเจ้าซาร์ที่ 2 ส่วนการไม่ยิ้มของคนรัสเซียนั้น ไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะคนที่นี่มองการ "ยิ้ม" คนละมุมกับคนไทยเลย...
... คนรัสเซียไม่คิดว่าการยิ้มคือความ Friendly แต่ยิ้มแบบรัสเซียนั้นคือการแสดงออกถึงความ "จริงใจ" กับคนสนิทเท่านั้น ไม่ใช่อาการที่ควรทำทั่วไป โดย โจเซฟ สเตรนิน นักภาษาศาสตร์ชาวรัสเซียได้บอกไว้ว่า
1.การยิ้มของคนรัสเซีย ไม่ได้หมายถึงความอ่อนน้อม และมีแต่คนบ้าเท่านั้นที่ยิ้มตลอดเวลา
2.คนรัสเซียไม่ชอบยิ้มให้คนแปลกหน้า เพราะการยิ้มแบบนี้ อาจหมายความมว่า เขาคนนั้นมีอะไรที่ผิดปกติ บ้างถือเป็นการดูถูกกันด้วยซ้ำไป
3. คนรัสเซียจะไม่ยิ้มระหว่างทำงาน เพราะนั่นหมายความว่า คนๆนั้นไม่จริงจัง ต่องานที่เขาได้รับมอบหมาย
... กว่าจะปิ๊ง ก็ทิ้งเอาไว้ตั้งหลายวัน ...อยากกลับไปหาป้าแล้วอุดหนุนของบนรถไฟที่ป้าขาย ตามแบบนักท่องเที่ยวสายโลกสวยเลย ฮ่าๆ... นี่แหละ พวกเราถึงบอกว่า เดินทางเท่าไหร่ ยิ่งทำให้ "เห็นโลกกว้างขึ้น เห็นตัวเองเล็กลงเท่านั้น"
เหมือนกับที่ไกด์รัสเซียเราบอกว่า เขาเพิ่งไปเที่ยวภูเก็ตเมื่อ 2 เดือนที่ผ่านมา เจอคนไทยยิ้มใส่ แล้วบอกเขาว่า "Massage ไม๊? Massage ไม๊?" ...นั้นจริงใจกับเขาแค่ไหน?
"แหม่ ถามงี้ไม่รู้ตอบยังไง?"
เก่ง เมืองชัย
