เห็นโลกกว้างขึ้น เห็นตัวเองเล็กลง ตอน "เปลวไฟ ศรัทธา และคนป่าแห่งรัสเซีย"

โดย PPTV Online

เผยแพร่

โดย สุวิมล จินะมูล "ปักหมุดสุดขอบโลก"

เสียงกลองลั่นรัว ขณะที่ทุกอย่างสงบเงียบ มีเพียงเสียงเอื้อนเอ่ยด้วยภาษาถิ่นของหญิงวัย70ปี เนื้อเสียงที่หนักแน่น ทว่านุ่มนวล ราวกับกำลังอ้อนวอนร้องขออะไรบางอย่างจากสิ่งที่เธอนอบน้อมให้ด้วยใจ หาใช่ความหวาดกลัว...นี่คือสิ่งที่สัมผัสได้ระหว่างการเข้าร่วมพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิของชาวซาคฮา (Sakha)ในค่ำคืนอันหนาวเหน็บ ประมาณ - 40 องศาเซลเซียสที่เมืองยาคุสต์ ไซบีเรีย บนแผ่นดินหมีขาว

เวลานั้น ใจนึกแปลกกับพิธีกรรมแบบนี้ ดูจะไม่เข้ากับประเทศอุตสาหกรรมยักษ์ใหญ่ในยุโรปอย่างรัสเซียเท่าไหร่ พิธีนี้ถือเป็นพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ ที่ชาวซาคฮา ทำทุกวัน ก่อนที่จะเริ่มกิจกรรมอื่นๆใช้คำศัพท์ภาษาอังกฤษว่า Feeding Fire เรียกพิธีนี้เพื่อให้คนต่างถิ่นอย่างเราเข้าใจและเห็นภาพ หากแปลตรงตัวคือให้การถวายอาหารแด่ไฟ ซึ่งเป็นเทพเจ้าที่เขาเคารพ ให้เข้าใจง่ายๆ คล้ายกับพิธีบูชาไฟตามความเชื่อของผู้คนโบราณหลายพื้นที่ พิธีนี้ มีขึ้นเพื่อขอให้พลังจากเทพเจ้าช่วยขับเคลื่อนให้ชีวิตของพวกเขา ผ่านพ้นความหนาวเหน็บไปได้ อย่างไม่ต้องทุกข์ทรมานนัก

มานั่งตั้งคำถามกับตัวเองว่าในยุคสมัยที่อะไรก็รวดเร็ว มนุษย์คือสิ่งมีชีวิตที่ทรงพลังและเต็มไปด้วยอำนายมากมาย แต่บนแผ่นดินกว้างใหญ่ เศรษฐกิจไม่ได้ย่ำแย่ หาเลี้ยงตัวเองได้จากทรัพยากรที่มีอย่างเหลือเฟือ แถมมีกำลังทางทหารที่ดูจะดุดันและไม่ค่อยมีใครอยากต่อกลอนด้วยสักเท่าไหร่ เป็นหนึ่งในมหาอำนาจของโลกอย่างรัสเซีย ทำไมผู้คนถึงยังศรัทธาและนอบน้อบต่อพลังอำนาจของสิ่งที่มองไม่เห็น ระหว่างที่ใจคิดตั้งคำถาม เจ้าพิธียังคงส่งเสียงเปล่งวาจาต่อดวงไฟ พร้อมจังหวะกลองที่รัวดังและเร็วขึ้น

ชาวซาคฮา คือ ผู้คนพื้นถิ่น ในสาธารณะรัฐซาคฮา (The Sakha Republic) แถบไซบีเรีย เป็นหนึ่งในเขตการปกครองของรัสเซีย พวกเขาอาศัยอยู่ที่นี่มานานนับพันปี ตั้งแต่อดีตชาวซาคฮาล่าสัตว์เพื่อดำรงเผ่าพันธุ์ท่ามกลางความหนาวเหน็บซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของภูมิประเทศแถบนี้ มีรูปร่างหน้าตาผิวพรรณแบบชาวมองโกลอยด์ เหมือนคนเอเชีย ด้วยความเป็นนักล่า และต้องเอาชีวิตรอดให้ได้ ตั้งแต่อดีตชาวซาคฮาจึงถูกเรียกให้เป็นคนป่าบนดินแดนน้ำแข็ง

สำหรับความเชื่อเรื่องการบูชาเปลวไฟ การมองว่าเปลวไฟคือเทพเจ้าผู้ให้ชีวิต เป็นความเชื่อของมนุษย์ตั้งแต่โบราณ เพราะเชื่อว่า ไฟคือสิ่งให้แสงสว่าง และให้พลังงานกับมนุษย์ในการดำรงชีวิต “ไฟ”จึงกลายเป็นดังเทพเจ้าเพราะมีพลังอำนาจในการให้ชีวิต ขณะเดียวกันก็เป็นผู้ทำลายล้าง บางครั้งก็ถูกใช้เป็นตัวแทนของอำนาจมืด และปีศาจ มนุษย์จึงต้องให้ความยำเกรง นอกจากนี้ ในหลายศาสนาก็ยังมีการบูชาดวงไฟเพราะเชื่อว่าไฟคือประตูสู่สวรรค์ที่จะนำพาไปพบกับเทพเจ้าบนสรวงสวรรค์ได้

เมื่อพิจารณาในลึกลงอีก เปลวไฟ และดวงอาทิตย์นั้น คือตัวแทนจากธรรมชาติ ตั้งแต่อดีตมนุษย์เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติ มากกว่าจะเอาชนะ ชาวซาคฮาก็เช่นกัน พวกเขาอาศัยอยู่บนแผ่นดินตะวันออกไกลแถบไซบีเรีย ที่ที่มีแต่ความเหน็บหนาว หากไม่มีไฟ ไร้พลังแสงจากดวงอาทิตย์ สร้างความอบอุ่น ทั้งในยามตื่นและยามหลับ มันคงจะหนาวเหน็บเกินกว่าที่สิ่งมีชีวิตแสนจะธรรมดาอย่างเราจะดำรงชีพได้ เมื่อนี่ คือ สิ่งสำคัญที่สุดกับพวกเขา คงไม่แปลกนักที่จะมอบความรักและศรัทธาให้กับพลังงานจากธรรมชาติราวกับเป็นพ่อผู้ให้กำเนิด

ทุกวันนี้ นอกจากพิธีบูชาไฟแล้ว สิ่งที่ชาวซาคฮานิยมส่งมอบให้แก่คนในครอบครัวคือเครื่องรางรูปดวงอาทิตย์ที่ทำจากขนและหนังสัตว์เพื่อให้เครื่องรางนี้ คอยปกป้องคุ้มครองจากสิ่งชั่วร้าย สำหรับผู้มาเยื่อนอย่างเรามองว่าเครื่องรางนี้ยังมีอีกความหมายหนึ่งนั่นคือการเตือนให้ลูกหลานและสมาชิกสายเลือดซาคฮารู้จักเคารพและยำเกรงในธรรมชาติดังเช่นบรรพบุรุษของพวกเขา

วิดีโอยอดนิยม

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์

PPTVHD36

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ