“ลูกประคบสมุนไพร” แก้ปวดหลัง วิธีการทำ-ขั้นตอนการประคบ

ลูกประคบสมุนไพร มักเป็นทางเลือกของคนปวดหลังที่ต้องการบำบัดและผ่อนคลายซึ่งนับเป็นนวดไทยแบบราชสำนัก ที่ได้ผลจากตัวยาสมุนไพร และความร้อน โดยการประคบสมุนไพรคือการใช้สมุนไพรหลายอย่างมาห่อรวมกัน ส่วนใหญ่เป็นสมุนไพรที่มีน้ำมันหอมระเหยโดยนำมานึ่งให้ร้อน ประคบบริเวณที่ปวดหรือเคล็ดขัดยอกซึ่งน้ำมันหอมระเหยเมื่อถูกความร้อนจะระเหยออกมา ความร้อนจากลูกประคบจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตดีขึ้น และยังมีสารสำคัญจากสมุนไพรบางชนิดที่ซึมเข้าทางผิวหนัง ช่วยรักษาอาการเคล็ด ขัด ยอก และลดปวดได้

ประโยชน์ของการประคบสมุนไพร

• ช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อย ลดอาการบวม อักเสบของกล้ามเนื้อข้อต่อหลัง 24 - 48 ชั่วโมง
• ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ช่วยให้กล้ามเนื้อ พังผืด ยืดตัวออก
• ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของโลหิต
• ลดอาการปวดต่างๆ

ตัวยาที่นิยมใช้ทำลูกประคบ

• ไพล แก้ปวดเมื่อย ลดการอักเสบ
• ผิวมะกรูด ถ้าไม่มีใช้ใบแทนได้ มีน้ำมันหอมระเหย แก้ลมวิงเวียน
• ตะไคร้ แต่งกลิ่น
• ใบมะขาม แก้อาการคันตามร่างกาย ช่วยบำรุงผิว
• ขมิ้นชัน ช่วยลดอาการอักเสบ แก้โรคผิวหนัง
• เกลือ ช่วยดูดความร้อน และช่วยพาตัวยาซึมผ่านผิวหนังได้สะดวกขึ้น
• การบูร แต่งกลิ่น บำรุงหัวใจ
• ใบส้มป่อย ช่วยบำรุงผิว แก้โรคผิวหนัง ลดความดัน

วิธีเตรียมลูกประคบ

• หั่นหัวไพล ขมิ้นอ้อย ขมิ้นชัน ต้นตะไคร้ และเถาเอ็นอ่อน แล้วตำพอหยาบ
• ปอกผิวมะกรูดออกหั่น แล้วตำพอหยาบ
• นำส่วนผสม มาตำรวมกับใบมะขาม และใบส้มป่อย
• ใส่การบูรและพิมเสนลงไป ผสมให้เข้ากัน ตำต่อไปให้แหลก แต่อย่าถึงกับละเอียด เพราะลูกประคบจะแฉะ
• แบ่งตัวยาที่ตำได้เป็น 2 ส่วนเท่าๆ กัน ใช้ผ้าขาวบางห่อ รัดด้วยเชือกให้แน่น จะได้ลูกประคบ 2 ลูก

ปวดหลังเหมือนไฟฟ้าช็อต-ร้าวไปทั้งหลัง ใช่สัญญาณบอกโรคหรือไม่?

ขั้นตอนในการประคบ

• จัดท่านอนอาจนอนหงาย นอนคว่ำ หรือนอนตะแคง ขึ้นกับตำแหน่งที่จะทำการประคบ
• เมื่อลูกประคบที่อังไอน้ำร้อนดีแล้ว ผู้ประคบใช้มือจับลูกประคบให้เต็มอุ้งมือ ยกขึ้นจากปากหม้อ (แล้วเอาลูกประคบอีกลูกวางบนปากหม้อแทน) ลองใช้ลูกประคบแตะบริเวณท้องแขนของตนเอง ถ้าลูกประคบยังร้อนมาก ให้ใช้ฝ่ามืออีกข้างแตะลูกประคบแล้วใช้ฝ่ามือไปนาบบริเวณที่ต้องการประคบ เป็นการถ่ายเทความร้อนซึ่งผู้ป่วยจะไม่รู้สึกร้อนเกินไป ให้ทำหลายๆ ครั้ง จนลูกประคบคลายความร้อนลงไปบ้างแล้ว จึงสามารถเอาลูกประคบลงไปประคบโดยตรงได้
• การประคบด้วยลูกประคบโดยตรงในตอนแรก ต้องทำด้วยความรวดเร็ว ไม่วางลูกประคบไว้บนผิวหนังผู้ป่วยนานๆ
• ในขณะประคบ ควรทำการนวดสลับกับการประคบ โดยเฉพาะในตำแหน่งที่มีอาการปวดเมื่อยมาก

อย่างไรก็ตามทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 15-20 นาทีต่อการประคบ 1 ครั้ง ถ้ามีอาการเคล็ดขัดยอก อาจประคบได้วันละ 2 ครั้ง หากอาการไม่ดีขึ้นและมีอาการปวดหลังที่เรื้อรัง แนะนำว่าให้พบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างตรวจจุดก่อนลุกลามรุนแรง

ขอบคุณข้อมูลจาก : ฝ่ายการแพทย์ โรงพยาบาลรามาธิบดี และ ศูนย์พรหมวชิรญาณ 

ท่านอนลดอาการปวดหลัง เสริมสร้างคุณภาพการนอนดีขึ้น

โรคไต-วัณโรคกระดูก อาการ “ปวดหลัง” เป็นสัญญาณเตือน เช็ก!ปวดแบบไหนควรพบแพทย์