“วัยทอง” ปัญหาที่แก้ด้วย “ฮอร์โมนทดแทน” และการตรวจสุขภาพประจำปี

วัยทอง หรือ วัยหมดประจำเดือน ของผู้หญิงเป็นช่วงเวลาที่สิ้นสุดการมีประจำเดือนแล้ว เนื่องจากรังไข่หยุดทำงาน ทำให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง เกิดอาการต่างๆส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว กลุ่มอาการหมดประจำเดือน ได้แก่ มีอาการร้อนวูบวาบเหงื่อออกในเวลากลางคืน นอนไม่หลับหรือหลับยาก อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย หลงลืมง่าย บางคนปัสสาวะบ่อยเป็นเรื่องที่แน่นอนที่ปัญหาสุขภาพมักเกิดจากความเสื่อมของร่างกาย และผลจากการดูแลตนเองในวัยเยาว์ คนที่ดูแลตัวเองเป็นอย่างดี สมรรถภาพร่างกายจะเสื่อมช้ากว่าคนที่ละเลยการดูแล

โรคที่พบบ่อยในวัยหลังเกษียณ

• กลุ่มโรคกระดูกและข้อ อาทิ โรคข้อเข่าเสื่อม ข้อสะโพกเสื่อม กระดูกสันหลังเสื่อม กระดูกพรุน
• กลุ่มโรคหลอดเลือด อาทิ หลอดเลือดหัวใจตีบ อัมพฤกษ์อัมพาต โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
• กลุ่มโรคทางระบบประสาท อาทิ พาร์กินสัน อัลไซเมอร์ ปลายประสาทเสื่อม
• กลุ่มโรคร้ายแรงอื่นๆ อาทิ โรคมะเร็ง จะเห็นได้ว่ามีโรคร้ายต่างๆ มากมาย

การตรวจสุขภาพประจำปีจึงจำเป็นต้องตรวจกระบวนการทำงานทั้งระบบของร่างกาย แพทย์จะแนะนำการตรวจเพิ่มเฉพาะทางในกลุ่มโรคที่มีความเสี่ยง และตรวจเจาะลึกมากขึ้นด้วยเครื่องมือพิเศษหากพบความผิดปกติ ผู้หญิงมีอวัยวะที่ซับซ้อนและต้องการการดูแลเป็นพิเศษ เมื่อถึงเวลาที่ต้องตรวจสุขภาพผู้หญิงจึงมักมีรายการตรวจมากกว่าผู้ชายเสมอ เพราะมีความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ได้แก่ โรคทางนรีเวชต่างๆ หรืออาจร้ายแรงไปจนถึงมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม

รู้จักฮอร์โมนทดแทน แก้ปัญหาวัยทอง?

ฮอร์โมนทดแทน คือ การรักษาวัยทองโดยใช้ยากลุ่มฮอร์โมน ในสุภาพสตรีจะใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนชนิดสกัดจากธรรมชาติ (Bio identical Hormone) ที่มีโครงสร้างเดียวกับฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกาย ซึ่งอาจให้ร่วมกับฮอร์โมนเพศหญิงอีกตัวหนึ่ง คือฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่มีคุณสมบัติเช่นเดียวกับฮอร์โมนเพศตามธรรมชาติ แต่ส่วนใหญ่นิยมใช้ชนิดที่ได้มาจากธรรมชาติในรูปแบบยารับประทาน นอกจากนี้ แพทย์อาจพิจารณาให้ในรูปแบบอื่นๆ ได้แก่ ให้ทางผิวหนัง เจล แผ่นแปะ การสอดทางช่องคลอด การพ่นเข้าจมูก ในกรณีที่ผู้ป่วยมีปัญหาเกี่ยวกับตับ ระบบทางเดินอาหาร เป็นโรคเบาหวาน ภาวะไขมันในเลือดสูง ปวดศีรษะแบบไมเกรน  ในกรณีของการให้ฮอร์โมนทดแทนในเพศชายก็สามารถทำได้เช่นกัน โดยให้ฮอร์โมนเพศชายทดแทนในรูปแบบยารับประทานเป็นชนิดยาฉีดเพื่อให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้น สบายกายสบายใจ และให้ผลพลอยได้ในเรื่องปัญหาเสื่อมสมรรถภาพทางเพศด้วย

ประโยชน์ของการใช้ฮอร์โมนทดแทน

• สุภาพสตรี  สามารถช่วยรักษาอาการในวัยหมดระดู โดยเฉพาะกลุ่มที่มีอาการทางอวัยวะสืบพันธุ์ เช่น ช่องคลอดแห้ง เยื้อบุของช่องคลอดบางลง ขาดความยืดหยุ่นและความชุ่มชื้นจนเกิดอาการอักเสบ
• สุภาพบุรุษ สามารถช่วยลดปัญหาอ่อนเพลีย ไม่มีแรง ความต้องการทางเพศลดลง มีปัญหาหย่อนสมรรถภาพทางเพศ กล้ามเนื้ออ่อนแรงลง นอกจากนี้ ยังช่วยลดอาการซึมเศร้า เหนื่อยง่าย ใจสั่น นอนไม่หลับ ทำให้ผิวหนังเต่งตึงและชุ่มชื้น ลดอาการผิวหนังอักเสบ ช่วยเพิ่มระดับของความจำ มีสมาธิมากขึ้น เพิ่มความหนาแน่นของกระดูก อย่างไรก็ตาม ผลของการได้ฮอร์โมนทดแทนจะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยทางด้านสุขภาพที่แตกต่างกันของแต่ละบุคคล

เตือน! 5 โรคร้ายของวัยทองต้องระวัง ก่อนสุขภาพจิตพังสุขภาพแย่

ฮอร์โมนทดแทนมีข้อห้ามหรืออาการข้างเคียงหรือไม่?

ฮอร์โมนทดแทนจะให้ในปริมาณต่ำเท่ากับระดับปกติเท่านั้น ไม่มีการให้เกินขนาด ดังนั้นอาการข้างเคียงจึงมีน้อย ซึ่งอาการข้างเคียงของฮอร์โมนทดแทนในสตรีที่พบได้ คือเลือดออกทางช่องคลอด ส่วนใหญ่พบได้ในช่วงแรกที่เริ่มใช้ แต่เมื่อใช้อย่างสม่ำเสมอเลือดที่ออกทางช่องคลอดจะหายไปเอง นอกจากนี้อาจมีอาการเจ็บเต้านม อาการปวดศีรษะไมเกรน ซึ่งจะเป็นในช่วงแรกที่ได้รับฮอร์โมนทดแทนเท่านั้น สำหรับสุภาพบุรุษมีข้อห้ามการให้ฮอร์โมนเพศชายทดแทนในผู้ที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายสามารถกระตุ้นมะเร็งต่อมลูกหมากให้ลุกลามไปได้เร็วขึ้น โดยแพทย์จะพิจารณาว่าสมควรใช้หรือไม่ ควรใช้อย่างไร พร้อมมีการนัดตรวจติดตามเพื่อประเมินผลการรักษา

สิ่งที่สำคัญ คือวิถีการดำเนินชีวิตที่จะต้องออกกำลังกาย รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง การดื่มสุรา การสูบบุหรี่ พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด ซึ่งองค์ประกอบต่างๆ เหล่านี้ จะช่วยให้สามารถผ่านช่วงวิกฤติแห่งวัยไปได้อย่างไม่มีปัญหา

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล

“วัยทอง” ทำไมถึงเสี่ยงโรคกระดูกพรุนมากกว่า? แนะวิธีหลีกเลี่ยงป้องกันโรค

อาหารที่วัยทองควรกิน-ควรเลี่ยง ชะลอความเสื่อมร่างกายรักษาสมดุลฮอร์โมน