“ไทรอยด์”เชื่อมโยงระบบเผาผลาญ เช็กความผิดปกติน้ำหนักก่อนอันตรายถึงชีวิต

“ไทรอยด์” ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งมีรูปร่างคล้ายผีเสื้ออยู่ที่คอใต้ลูกกระเดือก มีน้ำหนักประมาณ 20 กรัม แม้เราจะส่องกระจกมอง หรือลองคลำดูก็ไม่เจอ แต่เจ้าต่อมไร้ท่อนี้ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมน ผลิตและหลั่งไทรอยด์ฮอร์โมนเข้าสู่กระแสเลือด จากนั้นส่งไปออกฤทธิ์ที่อวัยวะต่างๆ ในร่างกาย ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของต่อมใต้สมอง และต่อมไฮโปทาลามัส โดยร่างกายจะมีระบบควบคุมการทำงานของต่อมไทรอยด์อย่างดี 

เพื่อรักษาระดับไทรอยด์ ฮอร์โมนให้อยู่ในเกณฑ์ปกติตลอดเวลา ควบคุมการเผาผลาญพลังงานในร่างกาย ระดับอุณหภูมิของร่างกาย ระดับไขมันในเลือด อารมณ์และความรู้สึก

ไทรอยด์เกี่ยวอะไรกับน้ำหนักตัว?

เพราะ ฮอร์โมนไทรอยด์ทำหน้าที่เกี่ยวกับการเผาผลาญของร่างกาย หากร่างกายมีฮอร์โมนไทรอยด์น้อยจนเกินไปก็อาจทำให้การเผาผลาญของร่างกายน้อยกว่าที่ควรจะเป็น เกิดการสะสมพลังงานในร่างกายมากขึ้น 

• ไทรอยด์อ้วน หรือ (Hypothyroidism) คือความไม่สมดุลของฮอร์โมนไทรอยด์ก็อาจทำให้เกิดการสะสมของน้ำและเกลือแร่ซึ่งก่อให้เกิดภาวะน้ำหนักเกินได้ โดยผู้ป่วยที่มีภาวะพร่องไทรอยด์จะมีน้ำหนักเปลี่ยนแปลงได้ แม้มีภาวะพร่องไทรอยด์เพียงเล็กน้อย และหากมีอาการมากขึ้นก็อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักได้ถึง 5-15 กิโลกรัมเลยทีเดียว

อาการข้างเคียงไทรอยด์อ้วน

• ขี้หนาว  
• เฉื่อยชา  
• เหนื่อยง่าย  
• ท้องผูก  
• ปวดตัว
• ผิวแห้งและหยาบ
• ความต้องการทางเพศลดลง
• ประจำเดือนผิดปกติ  

หากฮอร์โมนไทรอยด์ลดต่ำลงเป็นอย่างมากอาจทำให้ อุณหภูมิร่างกายต่ำ ซีด สับสน หัวใจวาย มีภาวะไม่รู้สึกตัว (myxedema coma) และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้  

• ไทรอยด์ผอม หรือ (Hyperthyroidism) ส่วนในผู้ที่ฮอร์โมนไทรอยด์ทำงานมากเกินไป ก็อาจเกิดภาวะผอมเกินไป น้ำหนักลด ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว กระวนกระวาย ขี้ร้อน เหงื่อออกมาก สาเหตุของภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกิน เช่น ภาวะ Grave (Grave’s disease) เป็นภาวะที่ภูมิคุ้มกันของร่างกายส่งผลต่อต่อมไทรอยด์ ทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์มากกว่าปกติ ภาวะก้อนของต่อมไทรอยด์ (Thyroid nodule) ต่อมไทรอยด์อักเสบ การรับประทานอาหารที่มีสารไอโอดีนมากเกินไป หรือจากมะเร็งต่อมไทรอยด์  

4 สัญญาณ “มะเร็งไทรอยด์” ก่อนลุกลามไปต่อมน้ำเหลือง-กระดูก

การป้องกันภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติ

การรับประทานอาหารที่มีไอโอดีนอย่างเพียงพอสามารถป้องกันภาวะพร่องไทรอยด์จากการขาดสารไอโอดีนได้ และการลดหรืองดสูบบุหรี่จะช่วยลดการเกิดโรคจากไทรอยด์ได้บางส่วน อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีวิธีที่แน่นอนที่ช่วยป้องกันโรคจากไทรอยด์ได้ ผู้ที่มีความเสี่ยงจึงควรรับการตรวจติดตามเป็นระยะ และผู้ที่มีอาการของภาวะไทรอยด์ผิดปกติควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและรับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลสมิติเวช

ภาพจาก : Shutterstock

ซึมเศร้าจากไทรอยด์เป็นพิษ งานวิจัยเผยเกิดในเพศหญิงมากกว่าชายหลายเท่า

“ไทรอยด์เป็นพิษ”หยุดยาเองเสี่ยงกลับมาเป็นซ้ำ! เหตุผลกินยาแล้วคอโตขึ้น