ข้อปฏิบัติ-สิ่งต้องระวัง เมื่อต้องฟอกเลือดด้วยเครื่องฟอกไตเทียม
ฟอกเลือดด้วยเครื่องฟอกไตเทียม นับเป็นการเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตที่เป็นมาตราฐาน แนะวิธีและข้อปฏิบัติที่ถูกต้อง!
การฟอกเลือดด้วยเครื่องฟอกไตเทียม (conventional hemodialysis) เป็นการฟอกเลือดที่ใช้เป็นมาตรฐานทั่วไป ทั้งในผู้ป่วยไตวายเฉียบพลันและไตวายเรื้อรังโดยอาศัยหลักการแพร่ เพื่อแลกเปลี่ยนของเสียระหว่างเลือดและน้ำยาฟอกเลือด จึงสามารถขจัดของเสียโมเลกุลขนาดเล็ก น้ำส่วนเกินและยาบางชนิดออกได้ ลดภาวะทุพโภชนาการจากภาวะของเสียคั่งได้ จึงเป็นการเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี
รู้หรือไม่ ? 17.5% ของประชากรไทยเป็นโรคไตวายเรื้อรัง และมีมากกว่า 20,000 รายที่ต้องการการบำบัดเลือดทดแทนไต
ซึ่งอาจจะมีผู้ป่วยรายใหม่ที่ยังไม่ทราบการเตรียมตัวเพื่อเดินทางไปฟอกเลือดเพราะโดยทั่วไปผู้ป่วยต้องฟอกเลือด สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 4-5 ชั่วโมง เลยทีเดียว
วิธีเตรียมตัวไปฟอกเลือด!
-
ผู้ป่วยไปฟอกเลือดตรงตามเวลาที่นัดหมาย
-
ชั่งน้ำหนักก่อนการฟอกเลือดทุกครั้ง
-
งดรับประทานยาลดความดันโลหิตก่อนมาฟอกเลือดประมาณ 4 – 6 ชั่วโมง เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำในระหว่างการฟอกเลือด ด้วยเครื่องไตเทียม ให้รับประทานยาอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ยาลดความดันโลหิตตามปกติ และควรนำยาลดความดันโลหิตที่งดไว้ติดตัวมาด้ว
เนื่องจากในบางกรณี หากผู้ป่วยมีความดันโลหิตสูงในขณะที่ฟอกเลือด แพทย์อาจจะพิจารณาให้รับประทานยาลดความดันโลหิต
ทั้งนี้ควรแจ้งความผิดปกติทุกอย่างหลังจากการฟอกเลือดครั้งที่แล้วให้แพทย์และเจ้าหน้าที่พยาบาลทราบก่อนการฟอกเลือด เช่น มีไข้ แน่นหน้าอก เหนื่อยหอบ นอนราบไม่ได้
ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการเลือดออกส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย เช่น เลือดออกตามไรฟัน อาเจียนเป็นเลือด หรือมีสีดำ อุจจาระเป็นเลือดหรือมีสีดำ มีประจำเดือน หรือมีบาดแผล รวมทั้งการเตรียมตัวเพื่อผ่าตัดต่าง ๆ รวมถึงการทำฟันควรแจ้งให้แพทย์ และเจ้าหน้าที่พยาบาลทราบ เพื่อจะได้ลดหรืองดยาป้องกันการแข็งตัวของเลือดในขณะทำการฟอกเลือด เนื่องจากผู้ป่วยอาจมีอาการเลือดออกมากจนเกิดอันตรายได้
สำหรับผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูงมาก และหลังทำการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแล้ว ปรากฏว่าความดันโลหิต ไม่ลดลงหรือกลับสูงขึ้นให้ปรึกษาแพทย์ที่ดูแลเพื่อพิจารณา ปรับการรับประทานยาลดความดันโลหิตบางชนิด ก่อนมาฟอกเลือด
โภชนาการหลังผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดี เพิ่มการฟื้นฟู ไม่กลับมาเป็นซ้ำ!
การปฏิบัติตัวหลังการฟอกเลือด
-
ชั่งน้ำหนักหลังการฟอกเลือดทุกครั้ง
-
ผู้ป่วยอาจมีอาการอ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน เมื่อกลับบ้านแล้วถ้ามีอาการดังกล่าว ผู้ป่วยควรแจ้งให้แพทย์และเจ้าหน้าที่พยาบาลทราบ เพื่อการปรับน้ำหนักตัวแห้ง ( dry weight ) ของผู้ป่วยเสียใหม่ให้ได้น้ำหนัก dry weight ที่พอเหมาะกับร่างกาย
-
เมื่อเสร็จสิ้นการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแต่ละครั้ง เจ้าหน้าที่พยาบาลจะใช้ม้วนผ้าก๊อซเป็นก้อนกดบริเวณที่แทงเข็ม จนกระทั่งแน่ใจว่าไม่มีเลือดออก หลังจากนั้นจะปิดพลาสเตอร์ยาให้ก่อนกลับบ้าน ถ้ามีเลือดซึมออกจากแผลควรรีบกลับมาโรงพยาบาลโดยเร็ว
หลังการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม อาจยังมีผลตกค้างของยาละลายลิ่มเลือด ซึ่งใช้ฉีดป้องกันการแข็งตัวของเลือดระหว่างการฟอกเลือด เมื่อกลับบ้านให้ระวังการกระทบกระแทกแรง ๆ เช่น การหกลัม เพราะอาจทำให้บริเวณที่ถูกกระแทกเขียวช้ำ
ทั้งนี้ถ้ามีรอยเขียวช้ำใช้ยาเรพาริลเจล หรือฮีรูดอย ทาแล้วใช้น้ำเย็นประคบ ถ้ามีแผลของมีคมบาด ใช้ผ้าก๊อซสะอาดกดนานประมาณ 10-15 นาทีจนเลือดหยุด ถ้าบาดแผลใหญ่มากหรือเลือดไม่หยุดควรไปโรงพยาบาลทันที
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท 2
“มันฝรั่ง” ผักโพแทสเซียมสูง ที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วย “โรคไตเรื้อรัง”
อากาศร้อนทำลายปอด ระวังโรคปอดกำเริบ! เผยกลุ่มเสี่ยงแนะวิธีคลายร้อน