ซึมเศร้าหลังหยุดยาว สะท้อนความเครียด-กดดัน ต่างจากซึมเศร้าปกติอย่างไร?
รู้หรือไม่ ? อัตราการฆ่าตัวตายหลังภายหลังช่วงของวันหยุดพักผ่อนยาวๆ สอดคล้องกับอาการซึมเศร้าหลังหยุดยาว เช็กข้อแตกต่างกับโรคซึมเศร้าปกติ รีบพบแพทย์ก่อนสายไป
อาการซึมเศร้าหลังวันหยุดยาว (Post-Vacation Blues) เป็นอาการที่มักเกิดได้ทั้งชายและหญิงทั้งวัยเรียนและวัยทำงาน ซึ่ง การศึกษาวิจัยในเรื่องนี้มีไม่มากนัก ความรู้ที่มีทางจิตวิทยาบ่งชี้ว่า อารมณ์เศร้าที่เกิดขึ้นหลังวันหยุดพักผ่อน เศร้า, เหนื่อย, อยากอยู่คนเดียว, หมดแรงและไม่มีใจอยากทำงาน
คำอธิบายอีกข้อหนึ่งที่มีการกล่าวถึง คือ อคติทางปัญญา ที่เรียกว่า ผลกระทบจากความต่างซึ่งเป็นกับดักทางความคิดที่เกิดเมื่อคนเรามีเปรียบเทียบประสบการณ์ในวันพักผ่อนกับประสบการณ์การกลับเข้าสู่โลกแห่งความจริง
ส่งผลให้เกิดอาการคาดหวังในวันที่ต้องกลับเข้าสู่ชีวิตประจำวันเดิม ๆ ว่าต้องแย่ เมื่อคนเรามีความคิดอย่างไรแล้ว ก็มักจะแสดงพฤติกรรมต่าง ๆ ตามความคาดหวังไปด้วย ยิ่งแย่ไปอีก ห่อเหี่ยวไม่อยากไปทำงาน เอาแต่นึกถึงอิสระในช่วงหยุดพักผ่อน เป็นต้น
คนที่มีแนวโน้มเกิดอาการ Post-Vacation Blues
- ที่มีกดดันหรือเครียดสะสมอยู่ก่อนแล้ว
- คนที่มีอารมณ์ไม่ค่อยเสถียร เหวี่ยงง่ายอยู่แล้ว
- คนที่มีประสบการณ์วันหยุดพักผ่อนที่แตกต่างจากการใช้ชีวิตประจำวันปกติมาก ๆ
ในรายงานของหลาย ๆ การศึกษาในต่างประเทศระบุว่า อัตราการฆ่าตัวตายมักพุ่งสูงขึ้นภายหลังช่วงของวันหยุดพักผ่อน
อาการซึมเศร้าหลังวันหยุดพักผ่อน มักพบว่าคนที่เข้าข่ายมีลักษณะอาการร่วมที่คล้ายอาการของโรควิตกกังวลและซึมเศร้า
- ความรู้สึกไม่สดชื่น อาจมีปวดหัว ปวดเมื่อยตามตัว
- มีความกังวลเรื่องทุกอย่างจนเกินเหตุ
- เหนื่อยง่าย พักผ่อนเท่าไหร่ก็ไม่พอ รู้สึกหลับไม่อิ่ม
- การจดจ่อกับสิ่งต่างๆ ไม่ค่อยดี ไม่ค่อยมีสมาธิ
- หงุดหงิดง่าย
- บางคน อาจรู้สึกจมดิ่งไปกับอารมณ์เศร้าหมอง จนอาจเกิดการตั้งคำถามว่าทำไมชีวิตเรามันช่างเบื่อจืดชืดแบบนี้ จมดิ่ง และหดหู่เป็นที่สุด
อย่างไรก็ตาม ความรู้สึกไม่สดชื่นจาก Post-Vacation Blues มักเกิดขึ้นช่วงสั้นๆ หรือ เกิดขึ้นเพียงช่วงระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น ประมาณ 2-3 วัน ไปจนถึง 3 สัปดาห์ หลังจากนั้นอาการซึมเศร้าเหล่านี้ก็จะหายไป
เทคนิคเริ่มต้นมือใหม่หัดออกกำลังกาย ปลุกไฟให้สุขภาพดีรับปีใหม่!
ทริครักษาใจให้หายซึมเศร้าไวยิ่งขึ้น
- นับถอยหลังวันหยุดครั้งหน้าในทริปต่อไป วางแผนว่าจะไปที่ไหน ไปกี่วัน เพื่อเป็นเป้าหมายในการทำงานต่อไป
- ออกกำลังกายช่วยได้ ขณะที่เราออกกำลังกาย ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนเอนโดรฟิน ให้เรามีความสุข
- ฟื้นฟูร่างกายแต่เนิ่นๆ บางคนใช้ร่างกายอย่างหนักในช่วงวันหยุด ทำให้เกิดอาการเหนื่อยล้า ให้เลือกกินอาหารจำพวกโปรตีนปราศจากไขมัน เช่น เนื้อสัตว์ ไก่ ปลา ผลไม้และผักสด จะช่วยฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาพร้อมทำงานอีกครั้ง
สัญญาณซึมเศร้าที่มากกว่าควรพบแพทย์
- เบื่อไม่อยากทำอะไร
- มีอารมณ์ซึมเศร้าท้อแท้ไม่มีความสุข
- หลับยากหรือหลับมากเกินไป
- เหนื่อยง่ายไม่ค่อยมีแรง
- มองโลกในแง่ลบรู้สึกตัวเองไร้ค่า
- ไม่มีสมาธิใจลอย
- เชื่องช้าหรือกระสับกระส่ายอยู่ไม่สุข
- คิดทำร้ายตัวเองหรืออยากตาย
ต้องมีอาการข้อ 1 หรือ 2 ข้อใดข้อหนึ่ง ร่วมกับอาการในข้อ 3-9 อย่างน้อย 5 อาการ ติดต่อกันนาน 2สัปดาห์ซึ่งต้องมีอาการเหล่านี้อยู่เกือบตลอดเวลา เกือบทุกวันอย่างน้อย 2 สัปดาห์ ควรรีบไปพบแพทย์ ซึ่งหากมีอาการซึมเศร้าในระดับรุนแรงอาจจบชีวิตด้วยการฆ่าตัวตายได้มากกว่าคนทั่วไปถึง 20 เท่า
ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมสุขภาพจิต และโรงพยาบาลกรุงเทพ
10 ข้อคิดเปลี่ยนความคิดรับปีใหม่! เป็นคนใหม่ที่ดีกว่าเดิม
สุขภาพดีรับปีใหม่! รู้จักการ “คูลดาวน์” หลังออกกำลังกายให้ถูกต้อง!
