ชาวบราซิลชุมนุมประท้วง ปธน. หลังยับยั้งร่างกฎหมาย “ผ้าอนามัยฟรี”

ประธานาธิบดี จาอีร์ บอลโซนาโร ให้ความเห็นว่าการเสนอร่างกฎหมายฉบับนี้เป็นที่น่าชื่นชม แต่อย่างไรก็ตามกฎหมายฉบับนี้ระบุว่าต้องใช้งบประมาณเกือบห้าร้อยล้านบาทต่อปี ซึ่งตัวเขาเห็นว่าสมาชิกสภานิติบัญญัติยังระบุไม่ได้ว่า ที่มาของเงินสนับสนุนงบประมาณจะมาจากแหล่งใด จึงเป็นเหตุที่ต้องยับยั้งการผ่านร่างกฎหมายไปก่อน

นอกจากนี้ บอลโซนาโรยัง ระบุว่า กฎหมายฉบับนี้ขัดกับสาธารณประโยชน์ เนื่องจากการแจกจ่ายผ้าอนามัยฟรีเป็นการมอบผลประโยชน์ให้กับคนในสังคมเพียงบางกลุ่มเท่านั้น

ดามาริส อัลวิส รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสตรี ครอบครัวและสิทธิมนุษยชน ได้ออกมาสนับสนุนการตัดสินใจของประธานาธิบดี ระบุว่า อันที่จริงบราซิลมีผู้หญิงกลุ่มเปราะบางเผชิญปัญหาผ้าอนามัยทุกปี และเมื่อพรรครัฐบาลปัจจุบันยังคงไม่ผ่านร่างกฎหมาย พวกเขาจึงตกเป็นจำเลยสังคมโดยทันที ทั้งที่รัฐบาลก่อนหน้าก็ไม่เคยแก้ปัญหานี้เช่นกัน เธอยังย้ำอีกว่าขณะนี้ประชาชนต้องจัดอันดับความสำคัญระหว่างวัคซีนป้องกันโควิด19 หรือสวัสดิการผ้าอนามัย ว่าสิ่งใดควรมาก่อน

มีรายงานในเดือนพฤษภาคมจาก UNICEF หรือองค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ เผยว่า เด็กผู้หญิงกว่า สี่ล้านคนในบราซิลไม่มีสวัสดิการสุขอนามัยในโรงเรียน และข้อมูลจากองค์กรเพื่อสิทธิสตรีในบราซิล ระบุว่า 1 ใน 4 ของวัยรุ่นหญิงทั่วประเทศยังเข้าไม่ถึงผ้าอนามัย

หลังจากการตัดสินใจของรัฐบาล ประชาชนชาวบราซิลได้ออกมาแสดงความไม่พอใจผ่านการประท้วงบนท้องถนน บนโลกออนไลน์ผู้ใช้ทวิตเตอร์พากันติดแฮชแท็ก #FreeToMenstruate เพื่อสร้างความตระหนักรู้ว่าผ้าอนามัยเป็นสวัสดิการสุขอนามัยพื้นฐานสำหรับผู้มีประจำเดือน รวมถึงวิจารณ์ผู้นำ เช่น ภาพกราฟฟิกนี้ที่เขียนบนผ้าอนามัยว่า “บอลโซนาโรออกไป”

ด้าน ทาบาตา อามารัล สมาชิกฝ่ายค้านจากพรรคสังคมนิยมบราซิล (Socialist Brazilian Party) รวมถึงยังเป็นหนึ่งในสมาชิกรัฐสภาทั้ง 34 คนที่เป็นผู้ร่างกฎหมายฉบับนี้ออกมาตอบโต้ประธานาธิบดีว่า การยับยั้งร่างกฎหมายเป็นการดูถูกศักดิ์ศรีผู้หญิง และสิ่งที่ขัดกับสาธารณประโยชน์ที่แท้จริงคือการปล่อยให้นักเรียนหญิงต้องขาดเรียนถึง 6 สัปดาห์ต่อปีเพราะพวกเธอมีประจำเดือนต่างหาก

ในช่วงการระบาดของ Covid-19 มีกลุ่มสิทธิสตรีในบราซิลร่วมมือกับองค์การสหประชาชาติ มุ่งแก้ไขปัญหาผ้าอนามัยขาดแคลนโดยการสนับสนุนให้ชุมชนต่าง ๆ ช่วยกันบริจาคผลิตภัณฑ์ผ้าอนามัยเพื่อให้องค์กรต่าง ๆ ช่วยกระจายสินค้าไปยังผู้มีประจำเดือนที่ได้รับผลกระทบในช่วงโรคระบาด  กลุ่มสิทธิสตรีดังกล่าวมาจาก 16 รัฐในประเทศบราซิลที่ร่วมสร้างโครงการบริจาคผ้าอนามัย และโครงการนี้ได้แจกจ่ายผ้าอนามัยไปแล้วมากกว่า 600,000 ชิ้นทั่วประเทศ

อย่างไรก็ตาม บราซิลยังเป็นประเทศที่ 1 ใน 4 ของเด็กผู้หญิงต้องขาดเรียนขณะเป็นประจำเดือน และในภาพรวมนักเรียนหญิงอาจขาดเรียนถึงหกสัปดาห์ต่อปี เพราะไม่มีผ้าอนามัย ร้อยละ 39 ของโรงเรียนในบราซิลไม่มีห้องน้ำที่ดีพอสำหรับนักเรียน ไม่มีน้ำสะอาด หรือประตูที่ปิดมิดชิด ซึ่งปัญหานี้ส่งผลกระทบโดยตรงกับนักเรียนที่มีประจำเดือน ทำให้พวกเธอตัดสินใจอยู่บ้านเพราะปัญหาห้องน้ำ  คาดกันว่าร่างกฎหมายผ้าอนามัยฟรีจะเป็นประโยชน์กับประชาชนบราซิลกว่า 5.6 ล้านคน ไม่เพียงแค่นักเรียน แต่ยังรวมถึงกลุ่มคนไร้บ้าน นักโทษ และผู้มีรายได้น้อย

ปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกพยายามยกเลิกการเก็บภาษีผ้าอนามัย หลังจากนักกิจกรรมสิทธิสตรีเล็งเห็นว่า ที่ผ่านมาสินค้าประเภทผ้าอนามัยถูกจัดให้เป็นสินค้าฟุ่มเฟือยหรือสินค้าเวชสำอาง

ในปี 2004 เคนยาเป็นประเทศแรกที่ยกเลิกภาษีผ้าอนามัยสำเร็จ ต่อมาในปี 2020 รัฐบาลสก็อตแลนด์ประกาศว่ารัฐจะสนับสนุนและจัดสรรผ้าอนามัยฟรีถ้วนหน้าตามสถานที่สาธารณะ เพื่อให้ผู้มีประจำเดือนสามารถเข้าถึงผ้าอนามัยได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย และล่าสุดปี 2021 สหราชอาณาจักรได้ประกาศยกเลิกการเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผ้าอนามัยแล้ว