วิกฤตศรีลังกา บทเรียนรัฐบาลผิดพลาด ฉุด“เศรษฐกิจพังพินาศ” ผู้นำเผ่นหนี

สื่อต่างประเทศหลายสำนัก รายงานตรงกันว่า โกตาบายา ราชปักษา ประธานาธิบดีขอบศรีลังกา และครอบครัว ได้เดินทางออกนอกประเทศแล้ว ด้วยเครื่องบินกองทัพ มุ่งหน้ากรุงมาเล่ เมืองหลวงของมัลดีฟส์ ซึ่งเกิดขึ้นก่อนถึงกำหนดการพิธีลาออกจากตำแหน่ง เพื่อเปิดทางให้มีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ท่ามกลางการประท้วงใหญ่ของประชาชนเป็นเวลานานหลายเดือน จากปัญหาเศรษฐกิจ ไฟฟ้าดับ สินค้าพื้นฐานขาดแคลนและราคาพุ่งสูง รวมถึงน้ำมันในประเทศไม่พอใช้

ประธานาธิบดีศรีลังกา "โกตาบายา ราชปักษา" หนีออกจากประเทศแล้ว

วิกฤตของ "ศรีลังกา" มาถึงจุดนี้ได้อย่างไร?

นักวิเคราะห์มองว่า รัฐบาลศรีลังกาบริหารจัดการเศรษฐกิจผิดพลาดอย่างมาก จนการเงินสาธารณะของประเทศอ่อนแอลง ทำให้รายจ่ายของประเทศมีมากกว่ารายรับ รวมถึงกำลังผลิตสินค้า และบริการ อยู่ในระดับที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ

โดยสถานการณ์ศรีลังกา เริ่มย่ำแย่นับตั้งแต่รัฐบาลของ โกตาบายา ราชปักษา ก้าวขึ้นเข้ามาบริหารประเทศ พร้อมกับมีนโยบายลดหย่อนภาษีในปี 2562 ก่อนที่หลายเดือนต่อมาจะเกิดวิกฤตการแพร่ระบาดโควิด-19 ที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไปทั่วโลก

แน่นอนว่าวิกฤตในครั้งนี้ ได้ทำลายแหล่งรายได้หลักของศรีลังกาอย่างราบคาบ ซึ่งก็คือการท่องเที่ยวที่ซบเซาลง พร้อมกับถูกซ้ำเติมด้วยอัตราแลกเปลี่ยนเงินต่างประเทศที่ไม่ยืดหยุ่น ทำให้คนที่ทำงานต่างประเทศส่งเงินกลับเข้ามาศรีลังกาได้น้อยลงกว่าเดิม

นายกฯ ศรีลังกา ประกาศ “เศรษฐกิจพังทลายลงอย่างสิ้นเชิง”

คนศรีลังกา แห่ทำพาสปอร์ต เตรียมหนีพิษเศรษฐกิจ

จากปัญหาสถานะการเงินของรัฐบาล ที่ไม่สามารถชำหนี้ต่างประเทศจำนวนมากได้ ทำให้ศรีลังกาถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือมาตั้งแต่ปี 2563 จนกระทั่งถูกถอดออกจากตลาดการเงินระหว่างประเทศ แต่เพื่อรักษาเศรษฐกิจประเทศให้ดำเนินต่อไป รัฐบาลศรีลังกา เลือกที่จะพึ่งพาเงินทุนสำรองระหว่างประเทศชดเชยการขาดดุล จนเงินทุนดังกล่าวลดลงกว่า 70% ภายในระยะเวลาเพียง 2 ปี 

"ศรีลังกา" ดิ่งสู่หายนะ อาหาร-ยาขาด คนรอเติมน้ำมันจนตาย

ศรีลังกาขึ้นราคาน้ำมัน 20-40% วอนประชาชนทำงานจากบ้าน

ทั้งนี้ศรีลังกา เคยถูกยกย่องเป็นแบบอย่างในด้านของเศรษฐกิจที่กำลังพัฒนา แต่ปัจจุบันกลับเกิดวิกฤตในประเทศถึงขีดสุด ทั้งการขาดแคลนน้ำมัน จนประชาชนต้องต่อคิวยาวข้ามคืนรอที่ปั๊มน้ำมัน และเรื่องไฟฟ้ามีดับอยู่บ่อยครั้ง รวมถึงปัญหาการขาดแคลนยารักษาในหลายโรงพยาบาล ขณะเดียวกันปัญหาเงินเฟ้อที่พุ่งสูงเกินควบคุมแตะระดับ 54.6% ในเดือน มิ.ย. ที่ผ่าน และธนาคารกลางศรีลังกา คาดว่าจะพุ่งถึง 70% ในเดือน ก.ค.

ท่ามกลางวิกฤตในประเทศอย่างหนักหน่วง แต่รัฐบาลศรีลังกาเลือกที่จะปฏิเสธเจรจากับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ ไอเอ็มเอฟ (IMF) ขณะที่ผู้นำฝ่ายค้าน และผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินในศรีลัง ต่างเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้วิกฤตในครั้งนี้ แต่รัฐบาลทำได้แต่เพียงรอให้การท่องเที่ยวในประเทศกลับมา และอัตราแลกเปลี่ยนเงินต่างประเทศฟื้นตัวตามกาลเวลา

จนในที่สุด เมื่อรัฐบาลศรีลังกาเริ่มจะรับรู้ปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจที่ยากจะแก้ไขได้ จึงเริ่มเดินหน้าเจรจารับความช่วยเหลือจาก ไอเอ็มเอฟ พร้อมกับขอความช่วยเหลือจากนานาชาติ อย่างเหล่ามหาอำนาจจีน และอินเดีย ที่พยายามจะแย่งชิงอิทธิพลในมหาสมุทรอินเดีย

 

โดยอินเดีย ได้ขยายวงเงินสินเชื่อหลายพันล้านดอลลาร์ให้กับศรีลังกา เพื่อช่วยเหลือในการใช้จ่ายสำหรับของใช้ที่จำเป็น ซึ่งในปีนี้ได้ให้ความช่วยเหลือไปแล้ว รวมมูลค่ากว่า 3.5 พันล้านดอลลาร์

ขณะที่จีน พยายามจะช่วยเหลือปรับโครงสร้างหนี้ให้กับศรีลังกา ตามคำขอร้องของรัฐบาลราชปักษา ที่ให้รัฐบาลจีนช่วยปรับโครงสร้างหนี้กว่า 3.5 พันล้านดอลลาร์ รวมถึงในปลายปี 2564 จีนให้สินเชื่อช่วยศรีลังกาอีก 1.5 พันล้านดอลลาร์ เพื่อแก้วิกฤตเศรษฐกิจ

จากบทเรียนศรีลังกาในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นว่าหลายชาติที่กำลังพัฒนาพึ่งพารายได้จากการท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมาก รวมถึงไทยก็เป็นหนึ่งในประเทศที่มีรายได้หลักมาจากการท่องเที่ยว เมื่อเกิดวิกฤตการแพร่ระบาดโควิด-19 ทำให้การท่องเที่ยวซบเซาไปทั่วโลก ส่งผลให้รายได้ลดลงอย่างมหาศาล วิกฤตครั้งนี้จึงเป็นความท้าทายของผู้นำประเทศเหล่านี้ ที่จะต้องเร่งแก้ไขปัญหา เพื่อให้เศรษฐกิจของประเทศสามารถเดินหน้าต่อไปได้ หากยังมัวรอจนเวลาล่วงเลยไป ก็อาจจะไม่ต่างกับสภาพของศรีลังกาในปัจจุบัน

"ศรีลังกา" ต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินทั่วประเทศ หลังผู้ประท้วงบุกเข้าสำนักนายกฯ

จับตา "เฟด" เร่งขึ้นดอกเบี้ย กดดันบาทอ่อนหนัก เงินทุนไหลออกไทย