สิ่งที่ทำให้ “โลก” ของเรามีความพิเศษแตกต่างจากดาวเคราะห์อื่น ๆ คือการมีอยู่ของ “น้ำ” ซึ่งเป็นแหล่งก่อเกิดและหล่อเลี้ยงทุกชีวิต นั่นทำให้การตามหาน้ำเป็นหนึ่งในภารกิจที่ยิ่งใหญ่ของการศึกษาจักรวาลและอวกาศ
ในระบบสุริยะจักรวาลเอง นอกจากโลก ก็พบร่องรอยการมีอยู่ของน้ำบนดาวอังคาร และ “ดวงจันทร์” บริวารของดาวเคราะห์บางดวง ประกอบด้วย ไททัน (Titan) และเอนเซลาดัส (Enceladus) ของดาวเสาร์ และยูโรปา (Europa) และแกนีมีด (Ganymede) ของดาวพฤหัสบดี ที่มีมหาสมุทรอยู่ใต้ดิน
พบ “องค์ประกอบของชีวิต” บนดวงจันทร์บริวารของดาวเสาร์
ล่าสุดนักดาราศาสตร์ได้ค้นพบหลักฐานว่า “มิมาส” (Mimas) ดวงจันทร์ที่เล็กที่สุดของดาวเสาร์ มีมหาสมุทรซ่อนอยู่ใต้พื้นผิวของมันด้วยเช่นกัน ทำให้เป็นแหล่งน้ำล่าสุดที่ถูกค้นพบในระบบสุริยะ
ดวงจันทร์มิมาสมีขนาดประมาณ 400 กม. ถูกค้นพบในปี 1789 โดยนักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ วิลเลียม เฮอร์เชล จากการสังเกตเห็นจุดเล็ก ๆ ใกล้ดาวเสาร์ ต่อมาสามารถถ่ายภาพได้เป็นครั้งแรกจากอวกาศโดยยานวอยเอเจอร์ในปี 1980
พื้นผิวของดวงจันทร์มิมาสเป็นน้ำแข็ง ทั่วพื้นผิวเต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาตจำนวนมาก แต่หลุมที่ใหญ่ที่สุดมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 130 กิโลเมตร ทำให้มีหน้าตาและลักษณะคล้ายดาวมรณะ (Death Star) จากภาพยนตร์เรื่องสตาร์วอร์ส (Star Wars)
ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์คิดว่ามิมาสเป็นเพียงก้อนน้ำแข็งก้อนใหญ่ กระทั่งภารกิจแคสสินี (Cassini) ขององค์การนาซาได้ศึกษาดาวเสาร์และดวงจันทร์ทั้ง 146 ดวงระหว่างปี 2004-2017
ข้อมูลของมิมาสที่รวบรวมได้จากภารกิจแคสสินีคือ ดวงจันทร์ดวงนี้ใช้เวลามากกว่า 22 ชั่วโมงเล็กน้อยในการโคจรรอบดาวเสาร์ อยู่ห่างจากดาวเสาร์เพียง 186,000 กม.
ข้อมูลของแคสสินียังแสดงให้เห็นว่า การหมุนและการเคลื่อนที่ไปตามวงโคจรของมิมาสเกิดจากปัจจัยภายในของดวงจันทร์ โดยทีมนักวิจัยจกยุโรประบุในปี 2014 ว่า สาเหตุการหมุนรอบตัวเองและการเคลื่อนที่ของดวงจันทร์มิมาสนั้น อาจเกิดจากแก่นกลางที่แข็ง ยาว และเป็นหิน หรือไม่ก็ “มหาสมุทรใต้ดิน”
เพื่อพิสูจน์ผลการศึกษาก่อนหน้านี้ ดร.วาเลรี ไลนีย์ นักดาราศาสตร์จากหอดูดาวปารีส และทีมวิจัย ได้วิเคราะห์ข้อมูลการเคลื่อนที่ของวงโคจรเพื่อดูว่าสถานการณ์ใดน่าจะเป็นไปได้มากที่สุด
ไลนีย์กล่าวว่า ทีมงานพิจารณาแล้วว่า การหมุนรอบตัวเองของดวงจันทร์มิมาสและการเคลื่อนที่ไปตามวงโคจร ไม่ตรงกับการสำรวจของแคสสินีหากมิมาสมีแก่นเป็นหินยาวแบน พัฒนาการของวงโคจรของมิมาสเมื่อเวลาผ่านไปชี้ให้เห็นว่า มหาสมุทรใต้ดินต่างหากที่เป็นตัวกำหนดทิศทางการเคลื่อนที่ของมัน
ดร.นิก คูเปอร์ นักวิจัยกิตติมศักดิ์ ภาควิชาดาราศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์กายภาพและเคมี มหาวิทยาลัยควีนแมรี หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า “การค้นพบนี้เพิ่มมิมาสเข้าไปในกลุ่มดวงจันทร์พิเศษที่มีมหาสมุทรใต้ดิน รวมถึงเอนเซลาดัสและยูโรปา แต่มีความแตกต่างที่ไม่เหมือนใคร เพราะมหาสมุทรของมันยังอายุน้อยอย่างน่าทึ่ง ซึ่งคาดว่าจะมีอายุเพียง 5-15 ล้านปีเท่านั้น”
ทีมวิจัยระบุต้นกำเนิดและอายุของมหาสมุทรมิมาสโดยศึกษาว่ามันตอบสนองต่อแรงโน้มถ่วงที่ดาวเสาร์กระทำกับมันอย่างไร
ไลนีย์บอกว่า คำตอบของคำถามข้างต้นอยู่ที่การเกิดความร้อนภายในดวงจันทร์มิมาส โดยทีมวิจัยพบว่า “มีความร้อนภายในมิมาส ซึ่งมาจากน้ำขึ้นน้ำลง (Tide) ที่เกิดจากแรงดึงดูดของดาวเสาร์ ผลกระทบจากน้ำขึ้นลงเหล่านี้ทำให้เกิดแรงเสียดทานภายในดวงจันทร์และทำให้เกิดความร้อน”
ทีมงานสงสัยว่า มหาสมุทรอยู่ลึกลงไปใต้เปลือกน้ำแข็งของดวงจันทร์มิมาสประมาณ 20-30 กิโลเมตร เนื่องจากมหาสมุทรยังอายุน้อย หากพูดตามหลักดาราศาสตร์แล้ว จะไม่มีสัญญาณภายนอกใด ๆ บนพื้นผิวที่บ่งบอกถึงการมีอยู่ของมหาสมุทรใต้ผิวดิน
ทีมวิจัยบอกว่า มหาสมุทรใต้ดินของมิมาสยังอยู่ระหว่างการพัฒนา ดังนั้นมันจึงอาจช่วยแสดงให้เห็นได้ว่า กระบวนการเบื้องหลังการก่อตัวของมหาสมุทรใต้พื้นผิวดวงจันทร์น้ำแข็งคืออะไร และการค้นพบนี้อาจเปลี่ยนวิธีที่นักดาราศาสตร์คิดเกี่ยวกับดวงจันทร์ในระบบสุริยะของเรา
“มันค่อนข้างน่าประหลาดใจ ถ้าคุณดูที่พื้นผิวของมิมาส ไม่มีอะไรที่บ่งบอกเลยว่ามีมีมหาสมุทรอยู่ใต้ผิวดิน มันเป็นตัวเลือกที่ไม่น่าเป็นไปได้มากที่สุดในตอนนี้” ไลนีย์กล่าว
เขาเสริมว่า “ถ้าขนาดมิมาสยังซ่อนมหาสมุทรไว้ได้ นั่นหมายความว่า น้ำที่เป็นของเหลวสามารถอยู่ได้เกือบทุกที่ เรามีดวงจันทร์ดวงอื่นอีกที่อาจมีมหาสมุทรซ่อนอยู่ใต้พื้นผิว เช่น คาลลิสโต ไดโอน และไทรตัน”
การค้นพบครั้งนี้ทำให้ทีมวิจัยแนะนำว่า อาจถึงเวลาที่จะต้องสังเกตหรือศึกษาดวงจันทร์ดวงอื่นทั่วระบบสุริยะ ที่ก่อนหน้านี้ด้วยสภาวะต่าง ๆ อาจทำให้เชื่อว่าไม่มีมหาสมุทรอยู่ แต่ความจริงแล้วอาจซ่อนไว้หรือเพิ่งมีมหาสมุทรก่อตัวขึ้นมา
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก CNN
ไหว้ตรุษจีน 2569 จุดธูปกี่ดอก เวลาไหนดี พร้อมทิศมงคลเสริมเฮง
กสิกร ชี้แจง ปัญหาเงินถูกถอนออกจากบัญชีเอง แนะ เก็บบัตร ATM - เดบิต ไว้กับตัว
สรุปจบประเด็นดราม่า! บ้านคุณยายพิธา-ตระกูลอภัยวงศ์
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
