ปิดดีล! สหรัฐฯ-เดนมาร์ก-กรีนแลนด์ ลงนามข้อตกลง เปิดทางสหรัฐฯ สร้างฐานทัพเพิ่ม

สหรัฐฯ เดนมาร์ก และกรีนแลนด์ ลงนามข้อตกลงด้านกลาโหมฉบับใหม่ ซึ่งเปิดทางให้วอชิงตันสามารถจัดตั้งฐานทัพหรือพื้นที่ป้องกันเพิ่มเติม 2 แห่งในกรีนแลนด์ ขณะเดียวกัน ข้อตกลงยังคงยืนยันอธิปไตยของเดนมาร์กเหนือดินแดนอาร์กติกแห่งนี้ รวมถึงสิทธิของชาวกรีนแลนด์ในการกำหนดอนาคตของตนเอง

ก่อนพิธีลงนามซึ่งจัดขึ้นระหว่างการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่นครนิวยอร์ก ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวว่า สหรัฐฯ จะเริ่มกระบวนการพัฒนาการประจำการทางทหารขนาดใหญ่ในพื้นที่ที่เหมาะสมทันที

Reuters/Kylie Cooper

เมตเต เฟรเดอริกเซน นายกรัฐมนตรีเดนมาร์ก กล่าวว่า ข้อตกลงดังกล่าวเป็นผลดีต่อสหรัฐฯ เดนมาร์ก และกรีนแลนด์ รวมถึงยุโรปและองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ NATO

ขณะที่ เยนส์-เฟรเดอริก นีลเซน นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์ เรียกข้อตกลงนี้ว่าเป็นสถานการณ์แบบ "ชนะทั้งสามฝ่าย" ผู้นำทั้งสามจึงร่วมลงนามในข้อตกลงซึ่งเกิดขึ้นหลังความตึงเครียดเกี่ยวกับอนาคตของกรีนแลนด์ดำเนินมานานกว่าหนึ่งปี

ข้อตกลงล่าสุดเป็นการแก้ไขและปรับปรุงข้อตกลงด้านกลาโหมระหว่างเดนมาร์กกับสหรัฐฯ ที่ทำขึ้นในปี 1951 ภายใต้ข้อตกลงฉบับใหม่ สหรัฐฯ จะได้รับอนุญาตให้จัดตั้งพื้นที่ป้องกันเพิ่มเติม หรือ Additional Defence Area ที่ 2 แห่ง ได้แก่ นัสซัสซูอัก ทางตอนใต้ของกรีนแลนด์ และเมสเตอร์สวิก ทางตะวันออก

นัสซัสซูอัก เคยเป็นทั้งสนามบินพลเรือนและฐานทัพในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 มีทางเข้าถึงน้ำลึกและทางวิ่งขนาดใหญ่ โดยกองบัญชาการเหนือของสหรัฐฯ ยืนยันว่า วิศวกรทหารสหรัฐฯ เพิ่งเข้าไปสำรวจพื้นที่ดังกล่าว

ส่วนเมสเตอร์สวิก เป็นพื้นที่ห่างไกลและมีการพัฒนาน้อยกว่ามาก ปัจจุบันถูกใช้งานโดยหน่วยลาดตระเวนสุนัขลากเลื่อนของกองทัพเรือเดนมาร์ก

อย่างไรก็ตาม รูปแบบและรายละเอียดทางเทคนิคของฐานทั้งสองแห่งยังไม่ได้ข้อสรุป โดยตามข้อตกลง ทุกฝ่ายต้องเห็นชอบร่วมกันก่อน นั่นหมายความว่า สหรัฐฯ ไม่สามารถดำเนินการด้านความมั่นคงในกรีนแลนด์ได้โดยไม่มีข้อจำกัด และยังจำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งเดนมาร์กและกรีนแลนด์

ปัจจุบันสหรัฐฯ มีฐานอวกาศบีดูฟีก อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรีนแลนด์อยู่แล้ว ข้อตกลงฉบับใหม่เปิดทางให้สหรัฐฯ สามารถปรับปรุงและขยายกิจกรรมที่ฐานดังกล่าวได้

นอกจากนี้ ยังระบุว่า ประเทศใดที่ไม่ได้เป็นสมาชิก NATO จะไม่ได้รับอนุญาตให้ตั้งสิ่งปลูกสร้างทางทหาร ทั้งที่มีเจ้าหน้าที่ประจำหรือไร้คนขับในกรีนแลนด์ และไม่สามารถมีกองกำลังทหารประจำการอย่างต่อเนื่องบนเกาะได้

อย่างไรก็ตาม ตามเนื้อหาต้นทาง การที่กองทัพของประเทศที่ไม่ใช่พันธมิตร NATO จะได้รับอนุญาตให้เข้าถึงกรีนแลนด์อยู่แล้วถือว่ามีความเป็นไปได้น้อยมาก

อีกประเด็นสำคัญของข้อตกลงคือ ไม่มีการโอนดินแดนส่วนใดของกรีนแลนด์ให้แก่สหรัฐฯ โดยข้อตกลงยอมรับทั้งอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของราชอาณาจักรเดนมาร์ก และสิทธิในการกำหนดอนาคตตนเองของกรีนแลนด์

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์เคยพูดถึงการเข้าครอบครองกรีนแลนด์ โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ทั้งจากที่ตั้งทางยุทธศาสตร์และทรัพยากรแร่ของเกาะ

ถ้อยคำดังกล่าวสร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากชาวกรีนแลนด์ เดนมาร์ก และผู้นำยุโรป ซึ่งเคยออกแถลงการณ์ร่วมเตือนว่า ถ้อยคำเช่นนี้อาจบั่นทอนความสัมพันธ์ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกและนำไปสู่วงจรความตึงเครียด

แต่ภายใต้ข้อตกลงล่าสุด แม้สหรัฐฯ จะไม่ได้รับกรรมสิทธิ์หรืออำนาจอธิปไตยเหนือกรีนแลนด์ แต่จะได้ขยายบทบาททางทหารในพื้นที่มากขึ้นกว่าเดิม

แม้ผู้นำทั้งสามฝ่ายจะลงนามแล้ว แต่ข้อตกลงดังกล่าวยังต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาเดนมาร์กและรัฐสภากรีนแลนด์ โดยบรรยากาศในพิธีลงนามเป็นไปอย่างเป็นมิตร หลังทั้งสามฝ่ายเผชิญความตึงเครียดต่อเนื่องมาหลายเดือน

ทรัมป์กล่าวว่า ทั้งสองฝ่ายจะมีความสัมพันธ์ที่ยอดเยี่ยมและมั่นคง พร้อมระบุว่า ข้อตกลงจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อยุโรป สหรัฐฯ และกรีนแลนด์

ด้านเฟรเดอริกเซนเรียกการลงนามครั้งนี้ว่าเป็นหมุดหมายสำคัญของความร่วมมือที่มีมายาวนาน เธอระบุว่า เมื่อ 75 ปีก่อน เดนมาร์กและสหรัฐฯ เคยทำข้อตกลงเกี่ยวกับการป้องกันกรีนแลนด์ และวันนี้กำลังลงนามข้อตกลงที่ใหญ่กว่าและดีกว่า ซึ่งสามารถดำรงอยู่ได้ในระยะยาว

นายกรัฐมนตรีเดนมาร์กยังย้ำว่า ข้อตกลงเคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของราชอาณาจักรเดนมาร์ก รวมถึงสิทธิของกรีนแลนด์ในการกำหนดอนาคตตนเอง

ขณะที่ นีลเซน นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์ กล่าวว่า สำหรับกรีนแลนด์ นี่ไม่ใช่เพียงข้อตกลงที่เกี่ยวกับกรีนแลนด์ แต่เป็นข้อตกลงที่ทำร่วมกับกรีนแลนด์ เขาระบุว่า ข้อตกลงคำนึงถึงประชาชนกรีนแลนด์ สิทธิ วิถีชีวิต และการพัฒนาประเทศ

นีลเซนยังกล่าวว่า กรีนแลนด์มีความสำคัญต่อทั้งความมั่นคงของอเมริกาเหนือและความมั่นคงข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก ขณะที่ NATO มีบทบาทสำคัญในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือท่ามกลางสถานการณ์ด้านความมั่นคงที่เปลี่ยนแปลงไป

ข้อตกลงยังยืนยันว่า กรีนแลนด์จะยังคงอยู่ใน NATO หากในอนาคตได้รับเอกราชจากเดนมาร์ก

ภายใต้ข้อตกลงปี 1951 สหรัฐฯ มีสิทธิส่งกำลังทหารเข้าสู่กรีนแลนด์ได้อยู่แล้ว และปัจจุบันมีเจ้าหน้าที่ทหารสหรัฐฯ มากกว่า 100 นาย ประจำการถาวรที่ฐานอวกาศบีดูฟีก

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์พยายามผลักดันแนวคิดซื้อหรือผนวกกรีนแลนด์เป็นเวลาหลายเดือน โดยให้เหตุผลว่าเกาะอาจมีความเสี่ยงจากประเทศคู่แข่ง รวมถึงรัสเซียและจีน

เขายังมองว่ากรีนแลนด์เป็นส่วนสำคัญของแผนสร้างระบบป้องกันขีปนาวุธ Golden Dome เพื่อป้องกันสหรัฐฯ จากการโจมตีด้วยขีปนาวุธ

อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงฉบับล่าสุดกล่าวถึงโครงการ Golden Dome เพียงครั้งเดียว และ ไม่มีข้อเสนอที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับโครงการดังกล่าว

โฆษก NATO ระบุหลังการลงนามว่า พันธมิตรยินดีกับข้อตกลงดังกล่าว ซึ่งจะช่วยส่งเสริม ความมั่นคง เสถียรภาพ และความร่วมมือในภูมิภาคที่มีความสำคัญแห่งนี้

ในเดนมาร์ก ข้อตกลงกำลังถูกมองว่าเป็นความสำเร็จทางการทูต และพรรคการเมืองหลายพรรคได้แสดงท่าทีว่าจะสนับสนุนข้อตกลง

สำหรับกรีนแลนด์ ซึ่งมีประชากรราว 56,000 คน การลงนามครั้งนี้เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขที่ยังคงยืนยันอธิปไตยของเดนมาร์ก สิทธิในการกำหนดอนาคตของกรีนแลนด์ และเปิดทางให้สหรัฐฯ เพิ่มบทบาททางทหารโดยต้องผ่านความเห็นชอบร่วมกันของทุกฝ่าย

ที่มา: BBC