“โรงสีข้าวพระราชทาน” สหกรณ์ยั่งยืนสร้างรายได้สู่ชุมชน

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในพื้นที่ตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ไม่เพียงส่งเสริมและสนับสนุนงานด้านการศึกษา วิจัย และพัฒนารูปแบบการเกษตรทฤษฎีใหม่ เพื่อความยั่งยืนของเกษตรกรไทยเท่านั้น 

ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน จึงมีพระราชประสงค์ให้ศูนย์การศึกษาแห่งนี้ เป็นศูนย์รวมการพัฒนาแบบเบ็ดเสร็จ โดยให้ 4 กระทรวงหลัก ได้แก่ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงศึกษาธิการ ร่วมบูรณาการองค์ความรู้ถ่ายทอดสู่ประชาชน 

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จึงมีโครงการพัฒนาในหลากหลายด้าน ทั้งงานพัฒนาที่ดิน งานส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรม การเลี้ยงสัตว์ รวมไปถึงการส่งเสริมการค้าขายในรูปแบบสหกรณ์ เพื่อสร้างรายได้สู่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลาง หรือระบบตลาดใหญ่

ปี 2527 ภายหลังได้รับการถวายเครื่องสีข้าว ทรงมีพระราชกระแสโปรดเกล้าฯ ให้ติดตั้งไว้ที่ศูนย์พัฒนาการศึกษาเขาหินซ้อน เพื่อให้มีการบริหารตามหลักสหกรณ์ และให้บริการสีข้าวแก่เกษตรกรทั่วไป โดยคิดค่าบริการราคาถูกเพียงกิโลกรัมละ 1 บาท พร้อมส่งคืนข้าวสารเต็มจำนวน ปลายข้าว และรำ ให้แก่เกษตรกรนำไปใช้ประโยชน์ในด้านอื่นๆ ต่อไป

เจ้าหน้าที่ประจำโรงสีข้าวพระราชทาน บอกว่า “เปิดให้บริการสีข้าวกับสมาชิกสหกรณ์ และประชาชนทั่วไปตามเวลาราชการ แต่ละวันสีข้าวเต็มกำลังได้ถึง 3 ตัน” 

วันพุธที่ 11 พ.ค. 2526 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้พระราชทานพระบรมราโชวาท ในโอกาสที่ผู้นำสหกรณ์การเกษตร ทั่วประเทศเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ณ ศาลาดุสิดาลัย

“สหกรณ์ แปลว่า การทำงานร่วม การทำงานร่วมกันนี้ลึกซึ้งมาก เพราะว่าจะต้องร่วมมือกันในทุกด้าน ทั้งในด้านที่ทำด้วยสมอง และงานที่ทำด้วยใจ ทุกอย่างนี้ขาดไม่ได้ต้องพร้อม เช่น การทำเพาะปลูกก็มีผลขึ้นมา สามารถที่จะใช้ผลนั้น ในด้านการบริโภค เอาไปรับประทาน หรือเอาไปจำหน่าย เพื่อให้มีรายได้มาเลี้ยงชีพ ถ้าแต่ละคนทำโดยลำพัง งานนั้นจะได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย จึงไม่พอเพียงในการเลี้ยงตัวเอง”