นักวิทย์ค้นพบ "แมวทิลกาโย" แมวป่าพันธุ์ใหม่ของโลกในรอบ 100 ปี ในโบลิเวีย

นักวิทยาศาสตร์ยืนยันการค้นพบแมวป่าลายจุดชนิดใหม่ในโบลิเวีย ซึ่งมีขนาดใกล้เคียงกับแมวบ้าน และเคยหลุดรอดจากการจำแนกมาเป็นเวลานาน เพราะมีรูปร่างและลวดลายคล้ายกับแมวป่าชนิดอื่นในกลุ่มเดียวกัน แต่การศึกษาทางพันธุกรรม หรือ DNA ยืนยันว่า แมวชนิดนี้แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน และได้รับการตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Leopardus tilcayo หรือชื่อสามัญคือ แมวทิลกาโย (Tilgayo Cat) ซึ่งถือเป็นแมวป่าชนิดใหม่ที่ไม่เคยได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์มาก่อนในรอบกว่า 100 ปี

Reuters/Fernando Faciole/National Geographic/Handout via REUTERS

การค้นพบครั้งนี้ยังสะท้อนว่า แม้แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีขนาดไม่ใหญ่นัก ก็ยังมีอีกหลายชนิดที่มนุษย์อาจไม่เคยรู้จักมาก่อน

แมวทิลกาโย ถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า "tiger cats" ซึ่งเป็นแมวป่าขนาดเล็ก ลำตัวมีจุดและลวดลาย พบกระจายตั้งแต่อเมริกากลางลงไปจนถึงอเมริกาใต้ ตั้งแต่คอสตาริกาไปจนถึงโบลิเวียและอาร์เจนตินา โดยแมวในกลุ่มนี้มีรูปร่างคล้ายกันมากจนแม้แต่นักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญก็อาจแยกออกจากกันได้ยาก

ปาโอลา โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยมาโยร์ เด ซาน อันเดรส ในกรุงลาปาซ ประเทศโบลิเวีย กล่าวว่า การพบ Leopardus tilcayo เป็นผลลัพธ์ที่น่าตื่นเต้น เพราะแสดงให้เห็นว่ายังมีสปีชีส์ใหม่รอการค้นพบ โดยไม่จำเป็นต้องออกสำรวจภูเขาไฟ เกาะห่างไกล หรือทะเลลึกเสมอไป

ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ยืนยันการมีอยู่ของแมวชนิดนี้ที่ยังมีชีวิตอยู่เพียง 1 ตัว เป็นแมววัยประมาณ 10 ปี ชื่อเล่นว่า "ตีกรีโน" ซึ่งอาศัยอยู่ในศูนย์ช่วยเหลือสัตว์แห่งหนึ่งในโบลิเวีย

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเชื่อว่า ยังน่าจะมีแมวชนิดเดียวกันอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ เพียงแต่ยังไม่มีการค้นพบหรือบันทึกไว้อย่างเป็นทางการ โดยตีกรีโนเป็นตัวที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์เริ่มสงสัยว่าเราอาจกำลังเผชิญกับสัตว์ที่ไม่เคยถูกจำแนกมาก่อน

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อชาวบ้านพบ ตีกรีโน อยู่ในป่า และเข้าใจในตอนแรกว่าเป็น ลูกแมวบ้าน แต่เมื่อมันเติบโตขึ้น พฤติกรรมของมันเริ่มแสดงให้เห็นชัดเจนว่าไม่เหมือนแมวเลี้ยงทั่วไป

โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ ซึ่งขณะนั้นเป็นอาสาสมัครอยู่ที่ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ สังเกตเห็นว่าแมวตัวนี้มีลักษณะผิดแปลกจากแมวป่าที่เธอรู้จัก นอกจากนี้ เธอยังเคยได้ยินรายงานการพบแมวป่าขนาดเล็กชนิดคล้ายกันในพื้นที่ป่าทึบของภูมิภาคยุงกัสในโบลิเวีย แต่ก่อนหน้านั้นยังไม่มีนักวิทยาศาสตร์เข้าไปศึกษารายงานเหล่านี้อย่างจริงจัง

เพื่อหาคำตอบ นักวิจัยจากหลายประเทศจึงร่วมกันตรวจสอบสายสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการของแมวกลุ่ม tiger cat โดยเปรียบเทียบ DNA จากสัตว์ที่ยังมีชีวิตอยู่กับตัวอย่างที่เก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์

เอดูอาร์โด ไอซิริก นักพันธุศาสตร์ด้านการอนุรักษ์จากมหาวิทยาลัยคาทอลิกสังฆราชแห่งรีโอกรันดีดูซูลในบราซิล ระบุว่า เหตุที่แมวชนิดนี้หลุดรอดจากสายตานักวิทยาศาสตร์มาได้นาน เป็นเพราะแทบไม่มีทั้งภาพถ่าย บันทึกการพบเห็น หรือตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์ หรือพูดง่าย ๆ คือ มัน "ซ่อนตัวอยู่" เพราะแทบไม่มีใครตามหามันอย่างจริงจัง

Reuters/Fernando Faciole/National Geographic/Handout via REUTERS

ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในวารสาร Current Biology ยังพบเรื่องน่าประหลาดใจเพิ่มเติม เดิมนักวิทยาศาสตร์เข้าใจกันว่า tiger cat มีอยู่ 3 สปีชีส์ แต่การวิเคราะห์ใหม่บ่งชี้ว่า อาจมีถึง 5 สปีชีส์ หนึ่งในนั้นคือ แมวทิลกาโย หรือ Leopardus tilcayo ซึ่งเพิ่งได้รับการอธิบายว่าเป็นสปีชีส์ใหม่จากโบลิเวีย

การค้นพบดังกล่าวยังอาจส่งผลต่อจำนวนชนิดของสัตว์ในวงศ์แมว หรือ Felidae ซึ่งรวมแมวทุกชนิดที่ยังมีชีวิตอยู่ ตั้งแต่แมวบ้านขนาดเล็กไปจนถึงเสือโคร่ง

ปัจจุบันมีแมวที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ 41 สปีชีส์ แต่หากผลการศึกษากลุ่ม tiger cat ได้รับการยอมรับทั้งหมด จำนวนดังกล่าวอาจเพิ่มขึ้นเป็น 44 สปีชีส์หรือมากกว่า

นักวิจัยย้ำว่า การระบุชนิดใหม่เป็นเพียงก้าวแรกเท่านั้น ดร. คาโรลีนี ซาร์ตอร์ จากหน่วยวิจัยการอนุรักษ์สัตว์ป่า มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด กล่าวว่า การค้นพบมีความสำคัญอย่างมากต่อการอนุรักษ์ เพราะเป็นไปไม่ได้ที่จะปกป้องสัตว์ชนิดหนึ่ง หากเรายังไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามันคืออะไร หรืออาศัยอยู่ที่ใด

เธอระบุว่า แมวเหล่านี้มีขนาดใกล้เคียงแมวบ้าน จึงอาจดูเหมือนเป็นสัตว์ที่มนุษย์ควรรู้จักทั้งหมดแล้ว แต่การค้นพบครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า ในภูมิภาคที่ยังมีการศึกษาน้อย โลกยังมีความหลากหลายทางชีวภาพอีกมากที่รอการค้นพบ

ทั้งนี้ แมวในกลุ่ม tiger cat ถูกมองว่ามีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์จากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็น การตัดไม้ทำลายป่า การสูญเสียถิ่นอาศัย และการล่าอย่างผิดกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม สปีชีส์ใหม่ Leopardus tilcayo ยังไม่เคยถูกรวมอยู่ในการประเมินสถานะอนุรักษ์ก่อนหน้านี้ เนื่องจากเพิ่งได้รับการจำแนก

นักวิทยาศาสตร์จึงหวังว่า การประกาศค้นพบครั้งนี้จะช่วยดึงความสนใจมายังแมวป่าขนาดเล็กในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ ซึ่งมักได้รับความสนใจน้อยกว่าแมวขนาดใหญ่อย่างสิงโต เสือดาว และเสือโคร่ง

ขณะที่ แอนดรูว์ คิตเชเนอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจากพิพิธภัณฑ์แห่งชาติสกอตแลนด์ ให้ความเห็นว่า กลุ่มแมวป่าลายจุดขนาดเล็กในอเมริกาใต้เป็นเหมือน "ฝันร้ายด้านอนุกรมวิธาน" สาเหตุคือแต่ละชนิดมีหน้าตาคล้ายคลึงกันมาก ขณะที่ตัวอย่างในพิพิธภัณฑ์ก็มีน้อย ทำให้การจำแนกชนิดเป็นเรื่องยาก

แต่เมื่อเทคโนโลยีด้านพันธุศาสตร์ก้าวหน้าขึ้น นักวิทยาศาสตร์ก็เริ่มพบว่า แมวที่เคยคิดว่าเป็นชนิดเดียวกัน แท้จริงแล้วอาจประกอบด้วยหลายสปีชีส์ที่แตกต่างกัน

การค้นพบ Leopardus tilcayo จึงไม่ได้เพียงเพิ่มสมาชิกใหม่ให้กับวงศ์แมวเท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นว่า โลกธรรมชาติยังมีสิ่งมีชีวิตอีกมากที่มนุษย์อาจไม่เคยรู้จัก แม้พวกมันจะอยู่บนแผ่นดินและมีขนาดใกล้เคียงกับสัตว์เลี้ยงในบ้านของเราก็ตาม

ที่มา: BBC / National Geographic