ประเทศที่กฎหมายอนุญาต "ให้เลือกจบชีวิตตัวเองได้" หากทรมานจากโรคร้าย

การุณยฆาต มีความหมายว่า ความตายที่ดี หรือความตายที่สงบ โดยเป้าหมายคือการทำให้ผู้ป่วยที่ทุกข์ทรมานแสนสาหัส หรืออยู่ในสภาพที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ สามารถตัดสินใจจากไปอย่างสงบ    อย่างมีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์

โดยปัจจุบัน มี 2 แบบ คือ Active Euthanasia หรือ การุณยฆาตเชิงรุก หรือการุณยฆาตโดยการเร่งให้ตาย ซึ่งหมายความถึง การช่วยให้ความตายมาถึงเร็วเข้า โดยการช่วยเร่งให้ตาย ในทางกระทำให้ผู้ป่วยถึงแก่ชีวิตโดยเจตนา และผู้กระทำได้กระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดต่อเนื้อตัว ร่างกายของผู้ป่วยโดยตรง เช่น การฉีดยา ซึ่งโดยผลของการกระทำนั้นเป็นเหตุ ให้ผู้ป่วยถึงแก่ความตาย ซึ่งยังไม่เป็นที่ถูกกฎหมายในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย

กับอีกแบบคือ Passive Euthanasia คือ  การุณยฆาตเชิงรับหรือการุณยฆาตโดยการตัด การรักษา ซึ่งหมายความถึงการปล่อยให้ผู้ป่วยระยะสุดท้ายตายโดยธรรมชาติโดยไม่ยืดสัญญาณชีพด้วยการใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ใด ๆ รวมถึงการทำให้ผู้ป่วยถึงแก่ชีวิตโดยเจตนา แต่ผู้กระทำมิได้กระทำาการอย่างหนึ่งอย่างใดต่อเนื้อตัวร่างกายของผู้ป่วย แต่ใช้วิธีปฏิเสธที่จะเข้าแทรกแซงเพื่อป้องกันมิให้ผู้ป่วยถึงแก่ความตาย

ซึ่งในที่นี่จะกล่าวถึงประเทศที่มีกฎหมายให้สามารถทำ Active Euthanasia ได้ ประเทศแรกคือ

ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ โดยทั้ง 2 กรณีที่กล่าวมาข้างต้น กฎหมายเปิดช่องให้พิจารณาได้ว่าแพทย์สามารถกระทำการุณยฆาตได้โดยไม่ผิดกฎหมายตราบใดที่มีหลักฐานพิสูจน์ได้ว่าไม่มีมูลเหตุที่ “จงใจทำให้ผู้อื่นตาย” และเป็นประเทศเดียวที่มีศูนย์ช่วยเหลือด้านการฆ่าตัวตายภายใต้การช่วยเหลือทางการแพทย์สำหรับคนต่างชาติ

ประเทศเนเธอร์แลนด์ ออกกฎหมายรองรับการุณยฆาต ตั้งแต่ปี 2539 เป็นประเทศแรกในโลกและพบว่าสถิติการตายประมาณ 9.1% ของการตายทั้งหมดต่อปี เกิดจาก การุณยฆาต โดย 2,300 ราย สมัครใจตาย และ 400 ราย ตายเพราะแพทย์ลงมือเอง ส่วนอีก 1,040 ราย ถูกการุณยฆาตโดยผู้ป่วยไม่มีส่วนรับรู้หรือให้ความยินยอม นอกจากนี้กฎหมายยังเปิดกว้างให้ผู้ป่วยอายุ 12-16 ปี มีสิทธิร้องขอการุณยฆาต ได้โดยพ่อแม่หรือญาติให้คำยินยอม

ประเทศเบลเยียม ประกาศออกกฎหมาย เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2545 มีผลบังคับใช้วันที่ 23 กันยายน 2545 อนุญาตเฉพาะผู้ป่วยผู้ใหญ่และให้มีผลบังคับใช้กับผู้ป่วยเด็กในอีก 2 ปีต่อมา แต่ยังมีข้อโต้แย้งว่า แพทย์จะมีสิทธิ์กระทำการุณยฆาตทารกที่มีอาการสมองตายได้หรือไม่

และในปี พ.ศ. 2548 มีกฎหมายรองรับให้เภสัชกรและแพทย์สามารถจำหน่ายและใช้อุปกรณ์การทำการุณยฆาตได้ซึ่ง “การุณยฆาตสำเร็จรูป” ประกอบด้วย ยากล่อมประสาท เช่น Barbiturate และยาประเภทดมให้หมดสติ เป็นต้น

โพสต์ลาครั้งสุดท้าย! หนุ่มไทยป่วยเนื้องอกในสมอง บินไปสวิสฯ เข้ารับการการุณยฆาต

ประเทศลักเซมเบิร์ก ช่วงปลายปี 2551 ใช้อำนาจตามที่ได้ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ ประกาศใช้กฎหมายนี้ โดยอนุญาตให้การการุณยฆาตแบบ Passive Euthanasia เป็นสิ่งที่ชอบด้วยกฎหมาย เมื่อเดือนเมษายน ปี 2552 และต้องได้รับการวินิจฉัยและผ่านความเห็นชอบจากแพทย์ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป

ประเทศแคนาดา อนุญาตให้ใช้วิธีการฆ่าตัวตายภายใต้การช่วยเหลือทางด้านการแพทย์ ในรัฐควิเบกโดยสภาผ่านร่างกฎหมายและประกาศใช้เมื่อ 2559 ซึ่งผู้ป่วยต้องอยู่ในขั้นโคม่า อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี ไม่มีอาการป่วยทางจิตและจะต้องถูกเขียนอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมพยานยืนยันอย่างน้อย 2 คน

ประเทศสหรัฐอเมริกา ประกาศในบางรัฐ คือ รัฐออริกอนรัฐแรก ตามด้วย มอนแทนา, เวอร์มอนต์, วอชิงตัน,แคลิฟอร์เนีย, โคโลราโด, ฮาวายและกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. โดยมีเงื่อนไขต้องเป็นผู้ป่วยระยะสุดท้ายเท่านั้น

ประเทศออสเตรเลีย เดิมเมืองนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี มีกฎหมายรองรับให้แพทย์สามารถกระทำการุณยฆาต ได้ ทั้งในกรณีที่ผู้ป่วยเองและญาติผู้ป่วยร้องขอ (Passive Euthanasia) หรือกรณีที่แพทย์มีส่วนช่วยเหลือในการเตรียมอุปกรณ์เพื่อปลิดชีพตามความต้องการของผู้ป่วย และกระทำด้วย “น้ำมือ” ของผู้ป่วยเอง (Active Euthanasia) แต่ภายหลังที่มีเหตุการณ์ผู้ป่วย 4 ราย ปลิดชีพตนเองด้วยอุปกรณ์ที่ติดตั้งโดยแพทย์ (Passive Euthanasia) รัฐบาลกลางจึงได้สั่งยกเลิกกฎหมายทันทีในปี พ.ศ. 2540

ต่อมารัฐวิกตอเรียทางตอนใต้ของประเทศจึงเป็นเพียงรัฐเดียวที่ประกาศใช้กฎหมาย Voluntary Assisted Dying Act 2017 ซึ่งอนุญาตให้ทำ Passive Euthanasia เป็นสิ่งที่ชอบด้วยกฎหมาย

โดย นายแพทย์ Phillip Nitschke ผู้รณรงค์ให้ การุณยฆาต กระทำได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย คิดวิธี การุณยฆาต เอาไว้ให้เป็นทางเลือก เช่น โปรแกรมสำเร็จรูป death-by–laptop ประกอบด้วย สายยางต่อกับเข็มฉีดยาที่บรรจุยาระงับความรู้สึก เช่น Barbiturate ที่ฉีดเข้าทางเส้นเลือดดำ อุปกรณ์ดังกล่าวจะทำงานพร้อมกับโปรแกรมที่บรรจุใน Laptop เมื่อผู้ป่วยตอบคำถาม ครบ 3 คำถาม ที่ปรากฎบนจอ การทำงานของโปรแกรมจะเริ่มต้นทันที ซึ่งคำถามที่สร้างไว้ ในโปรแกรม คือ 1. ท่านต้องการเดินเครื่องฉีดสารพิษเพื่อตาย กดปุ่ม “ใช่” 2. ท่านพร้อมที่จะตาย กดปุ่ม “ใช่” 3. ท่านต้องการให้ฉีดสารพิษเข้าเส้นเลือดภายใน 15 วินาที กดปุ่ม “ใช่”

สำหรับประเทศไทยเป็นการกระทำฐานฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา ตามมาตรา 288 หรือ 289 แล้วแต่กรณี ซึ่งต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ 15 ถึง 20 ปี

โพสต์ลาครั้งสุดท้าย! หนุ่มไทยป่วยเนื้องอกในสมอง บินไปสวิสฯ เข้ารับการการุณยฆาต

การุณยฆาต เหมาะสมหรือไม่ ?

ที่มาข้อมูล : การุณยฆาตเชิงรุกโดยสมัครใจกับความรับผิด ทางอาญา: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทย - เยอรมัน  คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

วาระสุดท้ายแห่งชีวิตและสิทธิการตาย อมรา สุนทรธาดา หทัยรัตน์ เสียงดัง

http://www.dignitysa.org/blog/assisted-suicide-laws-around-the-world/