วันนี้ 21 ก.ค. 2564 นพ.นคร เปรมศรี ผู้อำนวยการสถาบันวัคซีนแห่งชาติ กล่าวว่า ได้พยายามที่จะติดต่อประสานงานกับผู้ผลิตวัคซีนตั้งแต่เริ่มต้นช่วงของเดือนส.ค. 2563 และพยายามหาช่องทางจองซื้อวัคซีนล่วงหน้าแม้วัคซีนอยู่ระหว่างวิจัย พยายามหาช่องทางจนมีการออกประกาศ ของกระทรวงสาธารณสุขตามพ.ร.บ.ความมั่นคงด้านวัคซีนแห่งชาติมาตรา 18 (4) จึงเป็นที่มาของการจองวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าตั้งแต่เริ่มต้น ในจำวน 61 ล้านโดส
ในแต่ละครั้งการเสนอจัดหาวัคซีนใดๆก็ตามเมื่อได้เจรจาพูดคุยกับผู้ผลิตวัคซีนก็ได้นำเข้าสู่การพูดคุยในคณะทำงาน และ คณะกรรมการจัดหาวัคซีนที่ ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน เพื่อให้เกิดการตัดสินใจในเชิงบริหาร เพราะว่า ไม่สามารถที่จะดำเนินการได้โดยบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ถึงแม้ว่ากรมควบคุมโรค และ สถาบันวัคซีนแห่งชาติจะเป็นผู้ดำเนินการจัดการหาวัคซีน แต่การตัดสินใจก็จะต้องนำเข้ามีปรึกษาในที่ประชุมเพราะมีเรื่องงบประมาณ ข้อผูกพันทางสัญญา ไม่สามารถตัดสินใจโดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง และก่อนการลงนามส่วนใดจะส่งปรึกษาหน่วยงานด้านกฎหมายของประเทศเพื่อพิจารณา
“เมื่อระบบงานดำเนินการของภาครัฐมีกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อจำเป็นต้องใช้ระยะเวลาในการดำเนินการ เป็นที่รับรู้ว่าการดำเนินการจัดซื้อวัคซีนจะไม่ทันตามจำนวนที่ควรจะเป็นได้ ทั้งหมดเป็นเรื่องข้อจำกัดที่มีแต่ก็ต้องขอกราบขออภัยพี่น้องประชาชนทางสถาบันวัคซีนแห่งชาติพยายามอย่างเต็มที่แล้ว แต่จัดหาวัคซีนได้ไม่เพียงพอต่อสถานการณ์ ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่เราไม่คาดคิดเพราะโรคระบาดโควิด-19 เราไม่เคยพบเจอมาก่อน รวมทั้งการกลายพันธ์ของไวรัสก็เป็นเรื่องที่เราไม่สามารถคาดหมายได้ล่วงหน้า และ มีการระบาดรวดเร็วรุนแรงกว่าช่วงปีที่แล้วก็ทำให้การจัดหาวัคซีนไม่ทัน ก็ต้องกราบขออภัย ณ ที่นี้อีกครั้ง”
นพ.นคร กล่าวว่า ขั้นตอนต่อไปสถาบันวัคซีนแห่งชาติดำเนินการต่อ คือ การจัดหาวัคซีนเพิ่มเติมทั้งปีนี้และปีหน้า โดยปี 2565 พิจารณาดำเนินการกับผู้ผลิตรุ่นที่2 หรือวัคซีนที่สามารถตอบสนองกับไวรัสกลายพันธุ์ได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ส่งมอบได้ตั้งแต่ไตรมาส 1 ของปี 2565 เป็นสิ่งที่ต้องเร่งดำเนินการ จำเป็นต้องจองวัคซีนล่วงหน้า
รู้จักโครงการโคแวกซ์ (COVAX) เสาหลักของการกระจายวัคซีน
นอกจากนี้ ยังอยู่ในการเข้าร่วมโครงการโคแวกซ์ เพียงแต่ยังไม่ได้มีการลงนามในการจัดหาวัคซีนร่วมกันผ่านโครงการโคแวกซ์ ส่วนนี้สถาบันได้เริ่มเจรจาและส่งข้อความประสานงานไปยังองค์กรกาวีในการที่จะขอเจรจาจัดหาวัคซีนร่วมกับโครงการโคแวกซ์มีเป้าหมายของการได้รับวัคซีนของปี 2565 เพิ่มเติมจากการเจรจากับผู้ผลิตวัคซีนลำพัง จะดำเนินการผ่านโครงการโคแวกซ์ และเมื่อได้ข้อสรุปเบื้องต้นชัดเจนก็นำเสนอผ่านคณะกรรมการ คณะทำงานที่เกี่ยวข้อง
ส่วนอื่นๆการสนับสนุนวิจัยพัฒนาในประเทศ ทั้งรูปแบบการหาเทคโนโลยีมาทำความร่วมมือถ่ายทอดเทคโนโลยีก็จะมีการแสวงหาความร่วมมือกับผู้ผลิตวัคซีนในต่างประเทศ ที่มีความประสงค์จะขยายกำลังการผลิต ในการผลิตวัคซีนด้วยแพลตฟอร์มหรือรูปแบบอื่น ทั้งเชื้อตาย mRNA หรือซับยูนิตโปรตีน ก็อยู่ในช่วงของการดำเนินการเร่งนัดแสวงหาความร่วมมือกับต่างประเทศ ซึ่งส่วนนี้กระทรวงการต่างประเทศได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการร่วมดำเนินการประสานที่จะดูการทำงานร่วมมือกับต่างประเทศ ขณะที่การวิจัยพัฒนาวัคซีนต้นแบบในประเทศ ทั้งmRNAวัคซีนของคณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ วัคซีนขององค์การเภสัชกรรม วัคซีนของไบโอเนทเอเชีย วัคซีนของบริษัทใบยาฯ ซึ่งทั้ง 4 บริษัทที่มีความก้าวหน้าในการวิจัยพัฒนา ก็มีการสนับสนุนการดำเนินงานอย่างเต็มที่ รวมถึง วิจัยพัฒนาข้อความรู้อื่นๆที่จะนำมาใช้สนับสนุนในส่วนที่เกี่ยวข้องกับวัคซีนโควิดของประเทศต่อไปข้างหน้า