ข่าวจริง! พบไนเทรต–ไนไทรต์เกินมาตรฐานเกือบ 50 เท่า ในเนื้อสัตว์แปรรูปบางชนิด

แหนม หมูยอ ไส้กรอกอีสาน และกุนเชียง เป็นเมนูยอดนิยมที่หลายคนคุ้นเคย ด้วยรสชาติอร่อย เก็บรักษาได้นาน และหาซื้อได้ง่าย จึงมักถูกมองว่าเป็นอาหารที่รับประทานได้ตามปกติ แต่รู้หรือไม่ว่า เบื้องหลังความอร่อยของเนื้อสัตว์แปรรูปเหล่านี้ มักมีการใช้วัตถุเจือปนอาหารเพื่อช่วยถนอมอาหารและคงสีสันให้น่ารับประทาน แม้สารเหล่านี้จะสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยหากอยู่ในปริมาณที่กฎหมายกำหนด แต่หากใช้เกินมาตรฐาน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคได้

Chatgpt

โดยประเด็นการตรวจพบสารไนไทรต์และไนเทรตในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์แปรรูปเกินมาตรฐานนั้น ทีมข่าวพีพีทีวี ออนไลน์ ได้ตรวจสอบข้อมูลแล้ว พบว่าเป็นข่าวจริง!

ข้อมูลจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยผลตรวจเฝ้าระวังความปลอดภัยในเนื้อสัตว์แปรรูปยอดนิยม (พ.ศ. 2567–2569) พบสารไนเทรตและไนไทรต์ใน “เมนูเนื้อสัตว์ปรุงสำเร็จพร้อมบริโภค” โดยเฉพาะในกลุ่มแหนม หมูยอ ไส้กรอกอีสาน และกุนเชียง บางตัวอย่าง สูงถึง 3,880 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม หรือสูงกว่าค่ามาตรฐานที่กฎหมายกำหนดเกือบ 50 เท่า จากผู้ประกอบการรายย่อยที่ขาดการควบคุมสูตร 

สตริงเกอร์ อุดรธานี

เคสอันตรายจากสารไนไทรต์

อีกกรณีที่สะท้อนอันตรายของการได้รับสารไนเทรต–ไนไทรต์ในปริมาณสูง คือเหตุการณ์ "ก๋วยเตี๋ยวพิษ จ.อุดรธานี" เมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2569 หลังแม่ค้าใส่ผงสีขาวที่เข้าใจผิดว่าเป็นเกลือแกงลงไปในหม้อก๋วยเตี๋ยว จนทำให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บต้องนำส่งโรงพยาบาลหลายรายทันทีที่รับประทานเข้าไป โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ตรวจวิเคราะห์ผงสีขาวดังกล่าว และยืนยันว่าเป็นสารไนไทรต์ความเข้มข้น 99.2% ขณะเดียวกันยังตรวจพบปริมาณในน้ำซุปก๋วยเตี๋ยวสูงถึง 2,933 มิลลิกรัมต่อลิตร สะท้อนอันตรายของสารดังกล่าวได้เป็นอย่างดี

เกลือไนเทรต-ไนไทรต์ คืออะไร?

ในอุตสาหกรรมอาหารมีการใช้ “เกลือถนอมอาหาร” ได้แก่ โซเดียมและโพแทสเซียมไนเทรต หรือไนไทรต์ ในผลิตภัณฑ์แปรรูปเนื้อสัตว์ เพื่อช่วยคงสีชมพูแดงของเนื้อสัตว์และยับยั้งการเจริญของเชื้อแบคทีเรียอันตราย เช่นClostridium botulinumอย่างไรก็ตาม หากได้รับในปริมาณสูง

อาจทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน มีอาการตัวเขียวคล้ำ หายใจหอบ เวียนศีรษะ หัวใจเต้นผิดปกติ และอาจรุนแรงถึงเสียชีวิตได้นอกจากนี้ หากนำอาหารที่มีไนเทรตหรือไนไทรต์ไปผ่านความร้อนสูง เช่น ปิ้ง ย่าง หรือทอดจนไหม้เกรียม สารดังกล่าวอาจทำปฏิกิริยากับโปรตีนเกิดเป็น “ไนโตรซามีน” ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง ทั้งนี้ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 468) พ.ศ. 2568 กำหนดให้ใช้ไนเทรตได้ไม่เกิน 200 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และไนไทรต์ไม่เกิน 80 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม

วิธีบริโภคเนื้อสัตว์แปรรูปให้ปลอดภัย

• ไม่ควรบริโภคเนื้อสัตว์แปรรูปที่มีสีแดงหรือสีชมพูผิดธรรมชาติ
• ควรเลือกซื้ออาหารที่มีฉลาก และมีเลขสารบบอาหาร (เลข อย.)
• ควรอ่านฉลากว่ามีการใช้วัตถุกันเสียประเภทไนไทรต์ (INS 249 หรือ INS 250) หรือไม่ หากมี ไม่ควรบริโภคอาหารชนิดนั้นเป็นประจำ
• เลือกซื้อผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์แปรรูปที่มีการเก็บรักษาในอุณหภูมิเย็นตลอดการจำหน่าย
• หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารประเภทปิ้ง ย่าง และทอดไฟแรง
• สังเกตวัน เดือน ปีที่ผลิต และวันหมดอายุบนผลิตภัณฑ์อาหารเนื้อสัตว์แปรรูป
• จำกัดปริมาณการรับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์แปรรูปให้เหมาะสม
• รับประทานอาหารให้มีความหลากหลาย ไม่รับประทานอาหารประเภทเดิมเป็นประจำ

การปรับพฤติกรรมการบริโภคอย่างเหมาะสมสามารถช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งในระยะยาว จากการได้รับสารที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวได้ ควบคู่กับการขอความร่วมมือจากผู้ประกอบการทุกภาคส่วน ให้ใช้วัตถุเจือปนอาหารอย่างถูกต้องและเป็นไปตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดอย่างเคร่งครัด เพื่อสร้างความปลอดภัยสูงสุดให้แก่ผู้บริโภคทุกกลุ่ม โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน

ข้อมูลจาก : Anti-Fake News Center Thailand ,กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์,กองสุขาภิบาลอาหาร สำนักอนามัย