กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ชวนรู้จัก ALTNV และ SFTSV ซึ่งเป็นไวรัสจากเห็บคนละชนิดที่อาจทำให้ผู้ติดเชื้อมีอาการคล้ายคลึงกัน โดยข้อมูลเกี่ยวกับ ALTNV ยังมีจำกัดและจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม สามารถแยกลักษณะของโรคและอาการที่พบได้ในเบื้องต้น
ALTNV และ SFTSV คืออะไร?
- ALTNV (Asian longhorned tick nairovirus) เป็นไวรัสในวงศ์ Nairoviridae โดยมีหลักฐานจากการศึกษาในประเทศจีน พบผู้ติดเชื้อ ALTNV เพียงชนิดเดียวจำนวน 56 ราย
และฟื้นตัวทั้งหมดในการศึกษานี้ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับ ALTNV ยังมีจำกัด จึงจำเป็นต้องศึกษาความรุนแรงของโรคและการแพร่เชื้อเพิ่มเติม
- SFTSV (Dabie bandavirus) เป็นไวรัสในวงศ์ Phenuiviridae ซึ่งเป็นไวรัสที่ทราบว่าก่อให้เกิดโรค SFTS (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) โดยมีรายงานการพบโรคในหลายประเทศของเอเชีย รวมถึงประเทศไทย และผู้ติดเชื้อบางรายอาจมีอาการป่วยรุนแรงได้
สิ่งที่ ALTNV และ SFTSV มีเหมือนกัน
แม้ ALTNV และ SFTSV จะเป็นไวรัสคนละชนิด แต่มีเห็บเป็นพาหะ และสามารถทำให้เกิดอาการบางอย่างที่คล้ายกัน ได้แก่
- มีไข้
- อ่อนเพลีย
- มีอาการทางเดินอาหาร
- เกล็ดเลือดต่ำ
ทั้งนี้อาจพบการติดเชื้อร่วมกัน และอาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้แยกชนิดของเชื้อได้ จำเป็นต้องอาศัยการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันการติดเชื้อและวินิจฉัยโรค
วิธีป้องกันตนเองจากเห็บ
กองระบาดวิทยาแนะนำให้ประชาชนลดความเสี่ยงจากการสัมผัสเห็บ โดยเฉพาะเมื่อต้องเข้าไปในพื้นที่หญ้าหรือป่า ดังนี้
- ลดการสัมผัสเห็บ
- แต่งกายมิดชิดเมื่อเข้าพื้นที่หญ้าหรือป่า และใช้สารไล่แมลงตามฉลาก
- ตรวจร่างกายและเสื้อผ้าหลังออกจากพื้นที่เสี่ยง
- ไม่จับเห็บด้วยมือเปล่า
หากมีไข้หลังสัมผัสเห็บ ควรพบแพทย์และแจ้งประวัติว่าเคยถูกเห็บกัดหรือเข้าไปในพื้นที่เสี่ยง เพื่อช่วยให้แพทย์พิจารณาการตรวจวินิจฉัยได้ตรงจุด ทั้งนี้ การเปรียบเทียบระดับของไวรัส ไม่ใช่ข้อสรุปในการจัดกลุ่มโรค หากมีไข้หลังถูกเห็บกัด ควรพบแพทย์และแจ้งประวัติการสัมผัสเห็บหรือการเข้าไปในพื้นที่เสี่ยง เพื่อช่วยประกอบการตรวจวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างเหมาะสม