ใครที่นั่งทำงานหน้าคอมทั้งวัน ตกเย็นเริ่มปวดหลัง ปวดคอ ลามไปถึงบ่าตึง หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องปกติของคนทำงาน แต่ถ้าปล่อยไว้นานๆ อาการเล็กๆ ก็สะสมจนกลายเป็นปวดเรื้อรังได้แม้ว่าระยะเวลาการนั่งในท่าเดิมจะเป็นปัญหาหลัก แต่นอกเหนือจากนั้นก็ยังมีส่วนประกอบอื่นๆ อย่างเช่น โต๊ะทำงานไม่เข้าที่ เก้าอี้ออฟฟิศที่ไม่สนับสนุนหลัง หรือ จอที่ตั้งไม่เข้ากับสรีระ และกายภาพของเรา ข่าวดีคือหลายอย่างปรับเองได้ไม่ยาก บทความนี้มาบอกทริคที่ไม่ต้องซื้อของแพงก็อาจจะทำให้หายปวดหลังได้ ลองเช็กโต๊ะทำงานของตัวเองกัน
ทำไมนั่งเฉยๆ ถึงปวดหลัง
การนั่งท่าเดิมนานๆ กล้ามเนื้อหลังต้องเกร็งค้างไว้ตลอด ยิ่งนั่งหลังค่อม ก้มหน้ามองจอ หรือยื่นแขนไปไกลๆ กล้ามเนื้อก็ยิ่งทำงานหนัก พอเป็นแบบนี้ทุกวัน อาการปวดก็ค่อยๆ สะสม
1. เท้าวางราบ ถ้าเท้าลอยใช้ที่พักเท้า
ลองปรับความสูงของเบาะให้เท้าวางราบกับพื้นได้พอดี สะโพก เข่า และข้อเท้าควรงอเป็นมุมประมาณ 90 องศาขึ้นไป แล้วนั่งให้หลังพิงพนักได้เต็มๆ ถ้าเก้าอี้มีที่วางแขน จะช่วยพยุงแขนตอนพิมพ์งานได้อีกแรง
ถ้าปรับเบาะให้สูงพอดีกับโต๊ะแล้ว เท้ากลับลอยจากพื้น ลองหากล่องหรือที่วางเท้ามารองไว้ใต้โต๊ะ
2. เก้าอี้ต้องรองรับหลังส่วนล่าง
หลังส่วนล่างของเราโค้งเข้าเล็กน้อยตามธรรมชาติ ถ้านั่งเก้าอี้ที่พนักพิงตรงแบน หรือนั่งห่างจากพนักพิง หลังจะค่อยๆ งอเป็นตัว C โดยไม่รู้ตัว นั่งแบบนี้นานๆ ก็ปวดได้ ลองเลือกเก้าอี้ที่พนักพิงรับกับส่วนโค้งของหลังส่วนล่างพอดี แล้วนั่งให้ก้นชิดพนักพิง ถ้าเก้าอี้ที่มีอยู่ไม่มีส่วนนี้ ใช้หมอนใบเล็กหรือผ้าขนหนูม้วนๆ หนุนไว้ตรงเอวแทนได้
3. หน้าจอวางตรงหน้า ต่ำกว่าสายตานิดหน่อย
จอควรอยู่ตรงหน้าพอดี ไม่ต้องหันคอไปข้างใดข้างหนึ่ง ให้ระดับจอต่ำกว่าสายตาเล็กน้อย ประมาณ 10–20 องศา และวางห่างจากตาประมาณ 50–100 ซม. จะได้มองได้สบายโดยไม่ต้องเงยหรือก้มหน้า
ถ้าใช้โน้ตบุ๊ก จอมักจะต่ำเกินไป ลองหาหนังสือหรือแท่นวางมารองให้จอสูงขึ้น อีกเรื่องที่ต้องระวังคือแสงสะท้อนจากหลอดไฟหรือหน้าต่าง
4. คีย์บอร์ดและเมาส์ให้ชิดตัว
วางคีย์บอร์ดกับเมาส์ไว้ใกล้ตัว ให้ข้อศอกอยู่ข้างลำตัว แขนท่อนล่างขนานกับพื้น และข้อมือไม่งอขึ้นหรือลงมากเกินไป ถ้าต้องยื่นแขนไปข้างหน้าเพื่อพิมพ์ ไหล่กับหลังส่วนบนจะเกร็งตามไปด้วย
5. ลุก ยืด ขยับ ทุก 30–60 นาที
ต่อให้จัดโต๊ะดีแค่ไหน ถ้านั่งท่าเดิมนานๆ หลังก็ยังเมื่อยได้อยู่ดี ระหว่างวันลองลุกขึ้นยืน เดิน หรือยืดเส้นเบาๆ นักวิจัยจากจุฬาฯ ให้ข้อมูลว่า งานวิจัยเชิงทดลองมีแนวโน้มแนะนำว่าไม่ควรนั่งต่อเนื่องนานเกิน 30–60 นาที ใช้เวลาลุกขยับแค่ประมาณ 1–3 นาที ไม่ต้องเสียเวลางานมาก
ถ้าไม่รู้จะยืดเส้นยังไง ดูท่าง่ายๆ ได้ที่ นั่งนานร่างพัง! 10 ท่ายืดแก้ออฟฟิศซินโดรม ช่วยรีเซ็ตร่างกายระหว่างวัน และอยากรู้ว่าการนั่งนานส่งผลต่อร่างกายอย่างไร อ่านต่อได้ที่ หมอเตือน! ออกกำลังกายทุกวันอาจยังไม่พอ แนะกฎ 8-30-60 ลดเสี่ยงดื้ออินซูลิน
ปวดหลังแบบไหน ควรไปหาหมอ
- ถ้าปรับโต๊ะและท่านั่งแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรไปปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะถ้ามีอาการเหล่านี้
- ปวดหลังนานกว่า 3 เดือน
- ปวดเฉียบพลัน พักแล้วก็ไม่ดีขึ้น
- ปวดจนต้องตื่นกลางดึก
- ปวดร้าวลงสะโพก ขา น่อง หรือเท้า
- ขาอ่อนแรง หรือชาที่ขา เท้า หรือรอบก้น
- ปวดหลังร่วมกับมีไข้ หรือน้ำหนักลดผิดปกติ
สรุปง่ายๆ
อาการปวดหลังจากการนั่งทำงาน ส่วนใหญ่เริ่มจากเรื่องเล็กๆ อย่างเก้าอี้ที่ต่ำไป จอที่วางไม่ตรงหน้า หรือการนั่งท่าเดิมนานเกินไป ลองปรับทีละจุด แล้วลุกจากเก้าอี้บ้างระหว่างวัน แต่ถ้าปวดมากหรือมีอาการผิดปกติ อย่ารอให้หายเอง ควรไปพบแพทย์