เรียกได้ว่ากลายเป็นเรื่องใหญ่ในระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน หลัง “กองทัพกอทูเล” (KTLA) หนึ่งในกองกำลังติดอาวุธกะเหรี่ยง ได้ประกาศสถาปนา “สาธารณรัฐกอทูเล” (Republic of Kawthoolei) เป็นรัฐเอกราชใหม่ แยกตัวออกจากสหภาพเมียนมา
เรื่องนี้ดูเหมือนจะมีความสำคัญกับประเทศไทยของเรา เพราะพื้นที่ที่คาดว่าจะกลายเป็นสาธารณรัฐกอทูเลนั้นมีหลายจุดที่ติดกับชายแดนของประเทศไทย ทำให้เกิดความกังวลว่า หากในอนาคตเกิดความขัดแย้งระหว่างสหภาพเมียนมากับสาธารณรัฐกอทูเล อาจส่งผลกระทบต่อพื้นที่ชายแดนไทย
“กอทูเล” คืออะไร?
แต่ก่อนจะดูว่าสาธารณรัฐกอทูเลตั้งอยู่ตรงไหน เรามารู้จักประวัติศาสตร์ของคำ ๆ นี้กันก่อน
สถาบันกอทูเลระบุว่า บุคคลแรกที่บัญญัติคำว่า “รัฐกอทูเล” คือ พะโด ซอ วิระ จอว์ และผู้ที่นำคำนี้ไปปฏิบัติคือรัฐบาลรัฐกะเหรี่ยงและผู้นำของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU)
“กอ” หมายถึง ประเทศ/รัฐ “ทู” หมายถึง ความชั่วร้าย ความรุนแรง การกดขี่ และ “เล” หมายถึง ไม่ หรือศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้น กอทูเลจึงมีความหมายว่า “ดินแดนที่ปราศจากความมืดมิด” สื่อถึงประเทศหรือรัฐที่ปราศจากความชั่วร้ายและการกดขี่
สถาบันกอทูเลบอกว่า กอทูเลเป็นตัวแทนของสันติภาพ ความสามัคคี และเสรีภาพสำหรับประชาชน/พลเมืองทุกคนในเขตการปกครองของกอทูเล โดยชี้ว่าพื้นที่ภายใต้การปกครองของกอทูเลไม่ใช่เพียงพื้นที่ที่มีชาวกะเหรี่ยงอาศัยอยู่เท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ อาศัยอยู่ด้วย
กอทูเลตั้งอยู่บนความเชื่อที่ว่า ดินแดนแห่งนี้ยึดหลักการในการแสวงหาความเป็นอยู่ที่ดีของพลเมืองทุกคนในประเทศ/รัฐนี้ และความอยุติธรรม การกดขี่ ความรุนแรง และการทำลายสันติสุข ล้วนเป็นสิ่งที่ขัดแย้งกับกอทูเล
“กอทูเล” อยู่ที่ไหน?
ในปี 1948 หลังจากเมียนมาได้รับเอกราชจากอังกฤษ พื้นที่ลุ่มน้ำสาละวินและพื้นที่ใกล้เคียงที่ชาวกะเหรี่ยงอาศัยอยู่ได้รับการกำหนดให้เป็น “รัฐกะเหรี่ยง” (Karen State)
คำว่ารัฐกะเหรี่ยงถูกใช้เป็นทางการ ภายใต้มาตรา 180 วรรค 1 ของรัฐธรรมนูญปี 1947
หลังจากการรัฐประหารของนายพลเนวินในปี 1964 พื้นที่ดังกล่าวได้รับการเปลี่ยนเป็น “รัฐกอทูเล”
แต่ในปี 1974 ชื่อรัฐกอทูเลถูกเปลี่ยนกลับมาเป็นรัฐกะเหรี่ยงอีกครั้ง การเปลี่ยนแปลงนี้ทำขึ้นตามมาตรา 30 (ก) ของรัฐธรรมนูญสังคมนิยมปี 1974 บทที่ 3 หมวดโครงสร้างรัฐ
และรัฐธรรมนูญปี 2008 ของระบอบรัฐบาลทหารก็ยังคงใช้ชื่อรัฐกะเหรี่ยงต่อ
แม้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับต่อ ๆ มาจะใช้คำว่า “รัฐกอทูเล” หรือ “รัฐกะเหรี่ยง” แต่การบริหารจัดการเกือบทั้งหมด รวมถึงการปกครอง อยู่ภายใต้การควบคุมส่วนกลางของรัฐบาลกลางซึ่งตั้งอยู่ในย่างกุ้งและเนปิดอว์
สำนักข่าวอิรวดีเคยรายงานว่า พรมแดนของพื้นที่ที่ถูกเรียกว่ารัฐกอทูเลนั้นครอบคลุมหลายพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมียนมา และมีพรมแดนติดกับไทย ได้แก่
- รัฐกะเหรี่ยง (ติดต่อกับจังหวัดแม่ฮ่องสอน ตาก และกาญจนบุรี)
- รัฐมอญ (ติดต่อกับจังหวัดกาญจนบุรี)
- ภูมิภาคตะนาวศรี (ติดต่อกับจังหวัดกาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และระนอง)
- ภูมิภาคพะโค
- ภูมิภาคอิรวดี
ทั้งนี้ ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลสาธารณรัฐกอทูเลว่าพื้นที่จริง ๆ ในปัจจุบันอยู่ตรงไหนบ้าง แต่หากเป็นไปตามรายงานเบื้องต้น เท่ากับว่า สาธารณรัฐกอทูเลจะมีพื้นที่ติดกับหลายจังหวัดของประเทศไทยเลยทีเดียว
เรียบเรียงจาก Irrawaddy / Kawthoolei Institute / Myanmar Now